ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ – Πυγολαμπίδες
Skip to content

Το παιδί στην οικογένεια

Απόσπασμα από το βιβλίο ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ «Το παιδί στην οικογένεια»

Συγγραφέας: Μαρία Μοντεσσόρι | ΕισαγωγήΕπιστημονική Επιμέλεια: Ειρήνη Φαφαλιού | Μετάφραση: Γιάννα Σκαρβέλη | Εκδόσεις: Καλειδοσκόπιο

H εκπαίδευση των παιδιών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε λανθασμένες ιδέες και προκαταλήψεις. Σήμερα γίνεται προσπάθεια να επικρατήσουν άλλες απόψεις, πολύ πιο θετικές, βασισμένες στην άμεση παρατήρηση. Αν σκεφτούμε την επιτυχία που σημείωσε η μέθοδος της παρατήρησης σε όλα τα επιστημονικά πεδία, έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι θα αλλάξουν και οι κατευθυντήριες γραμμές της παιδαγωγικής.

 

Η σύγχρονη εκπαίδευση, που βασίζεται στην παρατήρηση των παιδιών πριν επιχειρήσουμε να τα εκπαιδεύσουμε, πρέπει τελικά να διεισδύσει και στην οικογένεια και, εκτός από το νέο παιδί, να δημιουργήσει νέες μητέρες και νέους πατέρες.

 

Μέχρι τώρα, το βασικό μέλημα των γονιών ήταν να διορθώνουν τα ελαττώματα των παιδιών διδάσκοντάς τους αυτό που φαινόταν στους ίδιους καλό και δίκαιο, πρώτα απ’ όλα με το παράδειγμά τους, αλλά και με διδάγματα και νουθεσίες − και, αν όλα αυτά δεν ήταν αρκετά, με κατσάδιασμα και τιμωρίες. Ήταν, μάλιστα, ευνόητο ότι η οικογένεια είχε το δικαίωμα να χρησιμοποιεί την τιμωρία ως παιδαγωγική μέθοδο περισσότερο από κάθε άλλην.

 

Ένα τέτοιο δικαίωμα, όμως, βαραίνει τους γονείς με δύο ευθύνες: αντιπροσωπεύουν για το ανίσχυρο παιδί την εξουσία και την αδιαμφισβήτητη αυθεντία, και επιπλέον, αφού αναλάβουν αυτό τον ρόλο, έχουν υποχρέωση να δίνουν πάντα το καλό παράδειγμα.

 

Οι γονείς καταλαβαίνουν πολύ καλά ότι από αυτούς εξαρτάται η εξέλιξη των παιδιών τους. Γι’ αυτό λέγεται πως η μάνα παίζει στα γόνατά της το πεπρωμένο της πατρίδας. Ωστόσο, ούτε ο πατέρας ούτε η μητέρα είναι προετοιμασμένοι γι’ αυτό το δύσκολο καθήκον. Μια μητέρα, που θα έπρεπε να ξέρει από τη δική της παιδική ηλικία ότι μόνο με εξάσκηση και υπομονή καταφέρνει κανείς να κάνει ακόμα και το πιο απλό πράγμα, δεν αναρωτιέται καν πώς εκπαιδεύεται ένα παιδί. Ένας πατέρας, που έμαθε πολλά στα νιάτα του αλλά δεν έκανε ποτέ τον κόπο να σκεφτεί πώς διαμορφώνεται ένας χαρακτήρας, δεν θα σταθεί ποτέ να παρατηρήσει προσεκτικά ένα παιδί.

 

Το αποτέλεσμα είναι αυτή η τεράστια ευθύνη των γονιών να αφήνεται συχνά, και εντελώς αυθαίρετα, στην τύχη, στην καλή θέληση ή ακόμα και σε εμπειρίες που έχουν χάσει την αξία τους γιατί δεν έχουν πια κανένα νόημα.

 

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως είναι δύσκολο να γίνουμε ξαφνικά τέλεια πρότυπα, άξια να τα μιμηθούν τα παιδιά. Μέχρι να εμφανιστεί στην οικογένεια αυτή η νέα, αθώα ζωή, η μητέρα και ο πατέρας συναγωνίζονταν ποιος θα αναγνωρίσει τα δικά του ελαττώματα. Σκέφτονταν τις ελλείψεις τους και παραδέχονταν ότι είναι ατελή όντα. Ξαφνικά, όμως, έρχονται αντιμέτωποι με ένα νέο καθήκον και οφείλουν να είναι τέλειοι. Αποκτούν την ευθύνη να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους με την αυθεντία τους, να διορθώσουν τα ελαττώματά τους, να τα κάνουν καλύτερα επιβάλλοντάς τους τιμωρίες, αλλά κυρίως δίνοντας το λαμπρό παράδειγμα της δικής τους τελειότητας.

 

Έτσι δημιουργείται μια κατάσταση στην οποία δεν θα επεκταθούμε εδώ, καθώς όλοι γνωρίζουμε τις δυσκολίες και τις αντιφάσεις που προκύπτουν στην καθημερινή ζωή.

 

Στο σημείο αυτό, όμως, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας μιαν άλλη πτυχή του προβλήματος. Ναι μεν οι νέοι γονείς πρέπει να κάνουν τα πάντα για να πάψουν να καταπιέζουν την ψυχή των παιδιών τους, που είναι πολύ πιο αθώα και αγνή από τη δική τους, αλλά σε καμία περίπτωση η έννοια της ελευθερίας στην εκπαίδευση δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει γενικά να προσπαθούν να διορθώσουν τα ελαττώματά τους. Σε αυτή την περίπτωση, θα εξέθεταν το παιδί σε πολλαπλές συνέπειες των ελλείψεών του και θα το έκαναν θύμα επικίνδυνων ψυχικών ασθενειών. Επειδή δεν σκοπεύουμε να θέσουμε νέες αρχές, θα αντλήσουμε συμπεράσματα από τις ήδη γνωστές. Πάνω απ’ όλα, πριν τις εφαρμόσουμε, πρέπει να σκεφτούμε τι πραγματικά χρειάζεται το παιδί και να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να το ικανοποιήσουμε. Και για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο, πρέπει πρώτα να προετοιμάσουμε τους γονείς.

 

Τώρα πια, όλες σχεδόν οι μητέρες γνωρίζουν πώς πρέπει να φροντίζουν το σώμα των παιδιών τους, γνωρίζουν τους κανόνες της σωστής διατροφής, ποια θερμοκρασία χρειάζονται τα παιδιά για τη βέλτιστη ανάπτυξή τους και ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ζωής στον καθαρό αέρα, ο οποίος αυξάνει το απόθεμα οξυγόνου στους πνεύμονες.

 

Το παιδί, όμως, δεν είναι απλώς ένα ζωάκι που χρειάζεται τροφή. Ήδη από τη στιγμή της γέννησής του, είναι ένα πλάσμα που έχει ψυχή και, αν θέλουμε να φροντίσουμε την ευημερία του, δεν αρκεί να φροντίζουμε μόνο τις σωματικές του ανάγκες. Πρέπει να του ανοίξουμε τον δρόμο για την πνευματική ανάπτυξη. Πρέπει, από την πρώτη κιόλας μέρα, να σεβόμαστε τις παρορμήσεις της ψυχής του και να βρίσκουμε τρόπο να τις στηρίζουμε.

 

Για τη σωματική υγεία του παιδιού παίρνουμε σαφείς οδηγίες. Οι κανόνες για την υγεία της ψυχής, όμως, που εκτείνονται σε ένα πολύ ευρύτερο πεδίο, δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμα.

 

Το παιδί δεν αισθάνεται μόνο ανάγκη για φαγητό. Η χαρά του όταν κάνει κάποιες δεδομένες κινήσεις, που κανείς δεν μπορεί να τις εμποδίσει, αποτελεί ένδειξη των άπειρων εσωτερικών αναγκών του. Αντί να εμποδίζουμε τη δραστηριότητά του, πρέπει να του προσφέρουμε τα μέσα που χρειάζεται για να την αναπτύξει.

 

Τα περισσότερα σημερινά παιχνίδια δεν προσφέρουν τα σωστά πνευματικά ερεθίσματα στο παιδί και πιστεύω πως τελικά θα εξαφανιστούν. Ας δούμε τις αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Τα παιχνίδια αποκτούν όλο και μεγαλύτερο μέγεθος. Οι κούκλες έχουν γίνει τόσο μεγάλες που φτάνουν σχεδόν στο ύψος των μικρών κοριτσιών. Αντίστοιχα, έχουν μεγαλώσει σε μέγεθος και όλα όσα έχουν σχέση με τις κούκλες: κρεβατάκια, ντουλάπες, κουζινικά κτλ. Και το κοριτσάκι είναι πολύ ευχαριστημένο με όλα αυτά.

 

Αν όμως τα παιχνίδια μεγαλώσουν λίγο ακόμα, το κοριτσάκι θα γίνει αντίπαλος της ίδιας του της κούκλας και θα θέλει για τον εαυτό του το κρεβατάκι και τις καρεκλίτσες. Τότε, θα φτάσει στο απόγειο της ευτυχίας, αλλά τα παιχνίδια θα εξαφανιστούν. Το κοριτσάκι θα έχει βρει ένα περιβάλλον που θα του ταιριάζει και θα χρησιμοποιεί, με όλο και πιο μεγάλη ευχαρίστηση, όλα τα αντικείμενα που προορίζονταν για την κούκλα του. Όλα αυτά τα όμορφα και χρήσιμα πράγματα του προσφέρουν μια νέα, πραγματική ζωή, τη μοναδική ζωή που μπορεί να το κάνει ευτυχισμένο και να το βοηθήσει να μεγαλώσει με φυσικό τρόπο.

 

Πρέπει να προσφέρουμε στο παιδί ένα περιβάλλον το οποίο θα ανήκει αποκλειστικά σε αυτό: ένα μικρό νιπτήρα μόνο δικό του, μικρές πολυθρόνες, ένα μπουφέ με συρτάρια που θα μπορεί να τα ανοίγει και μέσα θα βρίσκει αντικείμενα κοινής χρήσης τα οποία θα μπορεί να χρησιμοποιήσει, ένα κρεβατάκι για να κοιμάται τη νύχτα σκεπασμένο με μια ωραία κουβέρτα, την οποία θα μπορεί να διπλώνει ή να ξεδιπλώνει μόνο του. Πρέπει να του δώσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο θα μπορεί να ζει και να παίζει. Τότε θα το δούμε να δουλεύει όλη μέρα με τα χεράκια του και να περιμένει ανυπόμονα να γδυθεί μόνο του και να ξαπλώσει μόνο του στο κρεβατάκι του. Θα ξεσκονίζει τα έπιπλα, θα τα τακτοποιεί, θα φροντίζει να τρώει καλά, να ντύνεται μόνο του, να είναι ευγενικό και ήρεμο, χωρίς κλάματα, χωρίς ξεσπάσματα, χωρίς ιδιοτροπίες, τρυφερό και υπάκουο.

 

Η νέα εκπαίδευση δεν σημαίνει μόνο ότι προετοιμάζουμε το κατάλληλο περιβάλλον για το παιδί και ότι δεχόμαστε, γενικότερα, πως του αρέσει η δουλειά και η τάξη αυτή καθαυτή. Σημαίνει επίσης ότι το παρατηρούμε ώστε να αναγνωρίζουμε τις εκδηλώσεις του πνεύματός του που ανθίζει. Ο νέος δρόμος είναι ο δρόμος του πνεύματος, που δεν απαρνείται όσα έχουν κατακτηθεί σε σχέση με τη σωματική υγεία, αλλά κάνει κτήμα του αυτή τη γνώση και τη χρησιμοποιεί για να προχωρήσει παρακάτω. Η ψυχολογική διάσταση έχει αδιαμφισβήτητα τεράστια σημασία για μας, αυτή αποτελεί το μυστικό της νέας εκπαίδευσης.

 

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παρουσιάσω τις βασικές αρχές που θα βοηθήσουν τη μητέρα να βρει τον πιο σωστό δρόμο για το παιδί της.

 

Πρώτη, και σημαντικότερη, αρχή: Πρέπει να σεβόμαστε όλες τις μορφές εμπρόθετης δραστηριότητας του παιδιού και να προσπαθούμε να τις καταλάβουμε.

 

Συνήθως περνούν απαρατήρητες οι εκδηλώσεις της ζωής του παιδιού που δείχνουν την εσωτερική του δύναμη και το ωθούν να αναπτύξει την ενέργειά του σε όλους τους τομείς. Όταν μιλάμε για «δραστηριότητα του παιδιού», σκεφτόμαστε κάτι ιδιαίτερο το οποίο παρατηρήσαμε κάποια στιγμή, γιατί κέντρισε τη νωθρή προσοχή μας. Μπορεί να ήταν ακόμα και κάποια άσχημη αντίδραση, κάποια ψυχική απόκλιση που προκλήθηκε από την έλλειψη άσκησης ή μια έκρηξη ενέργειας που είχε μείνει για πάρα πολύ καιρό καταπιεσμένη. Αντίθετα, τα σημάδια της πραγματικής δραστηριότητας του παιδιού δεν εντοπίζονται εύκολα. Πρέπει να πιστέψουμε σε όλα τα καλά στοιχεία που βρίσκονται κρυμμένα μέσα στο παιδί και να μάθουμε να τα αναγνωρίζουμε με φροντίδα και αγάπη. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να το εκτιμήσουμε σωστά.

 

Με αυτό τον τρόπο πρέπει να προετοιμάζονται οι γονείς, αν θέλουν να είναι σε θέση να κατανοούν σωστά τις φυσιολογικές εκδηλώσεις του παιδιού τους.

 

Ας δούμε, όμως, κάποιες παρατηρήσεις που προέκυψαν από τη ζωή του παιδιού στην οικογένεια.

Αρχικά, θα ήθελα να σας μιλήσω για ένα κοριτσάκι τριών μηνών, ένα μικροσκοπικό πλασματάκι που μόλις είχε διαβεί το κατώφλι της ζωής. Φαινόταν να έχει μόλις ανακαλύψει τα χέρια του και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να τα δει καλύτερα. Τα μπρατσάκια του, όμως, ήταν πολύ κοντά και, για να δει τα χέρια του, έπρεπε να στρίψει τα μάτια. Επομένως, ήταν ικανό να κάνει μια μεγάλη προσπάθεια. Γύρω του υπήρχαν πολλά πράγματα, εκείνο όμως ενδιαφερόταν μόνο για τα χεράκια του. Οι προσπάθειές του ήταν η εκδήλωση ενός ενστίκτου που θυσίαζε την άνεση προκειμένου να ικανοποιηθεί μια εσωτερική ανάγκη.

 

Αργότερα, έδωσαν στο κοριτσάκι ένα αντικείμενο να το κρατήσει στα χέρια, να το αγγίξει. Το κρατούσε με μεγάλη αδιαφορία. Προφανώς δεν το ενδιάφερε καθόλου. Άνοιξε το χεράκι του και το άφησε να πέσει κάτω χωρίς να δώσει την παραμικρή σημασία. Αντίθετα, το προσωπάκι του έπαιρνε μια πολύ έξυπνη έκφραση κάθε φορά που προσπαθούσε να πιάσει κάτι, άσχετα από το αν τα κατάφερνε ή όχι. Κοίταζε με απορία τα χεράκια του σαν να έλεγε: «Πώς γίνεται πότε να καταφέρνω και πότε να μην καταφέρνω να τα πιάσω;» Προφανώς το ζήτημα της λειτουργίας των χεριών του τού είχε τραβήξει την προσοχή. Όταν έγινε έξι μηνών, του έδωσαν μιαν ασημένια κουδουνίστρα. Την έβαλαν στο χέρι του και το βοή-θησαν να την κουνήσει, για να ακούσει το κουδουνάκι. Έπειτα από λίγο, άφησε την κουδουνίστρα να πέσει. Την μάζεψαν και του την έδωσαν ξανά. Αυτό επαναλήφθηκε πολλές φορές.

 

Φαινόταν ότι το παιδί, όταν έριχνε κάτω την κουδουνίστρα και ζητούσε αμέσως να του τη δώσουν πίσω, είχε κάποιο σκοπό. Μια μέρα, ενώ την κρατούσε, αντί να ανοίξει τελείως το χέρι του όπως έκανε συνήθως, άνοιξε μόνο ένα δάχτυλο, έπειτα άλλο ένα, κι άλλο ένα, μέχρι το τελευταίο. Τότε η κουδουνίστρα έπεσε στο πάτωμα. Η μικρή κοίταζε τα δάχτυλα με πολύ μεγάλη προσοχή. Επανέλαβε την κίνηση εξακολουθώντας να κοιτάζει τα δαχτυλάκια της. Αυτό που την ενδιάφερε προφανώς δεν ήταν η κουδουνίστρα, αλλά το παιχνίδι, η «λειτουργία» των δαχτύλων που μπορούσαν να κρατήσουν το αντικείμενο. Αυτή η παρατήρηση της έδινε μεγάλη χαρά. Προηγουμένως, το κοριτσάκι ανάγκαζε τα μάτια του να γυρίζουν άβολα, για να βλέπει το χέρι του, ενώ τώρα μελετούσε τη λειτουργία του χεριού του. Η σοφή μητέρα της περιοριζόταν στο να της ξαναδίνει υπομονετικά την κουδουνίστρα. Έτσι, συμμετείχε στη δραστηριότητα της μικρής της κόρης και κατανοούσε τη μεγάλη σημασία που είχε γι’ αυτήν η επανάληψη της άσκησης.

 

Το περιστατικό αυτό δείχνει καθαρά τις πιο απλές ανάγκες του παιδιού στην αρχή της ζωής του. Αν, όμως, εκείνος που φρόντιζε το κοριτσάκι δεν το είχε παρατηρήσει σωστά, μπορεί και να του είχε δέσει τα χεράκια για να μην αλληθωρίζει ή μπορεί, βλέποντάς το να ρίχνει συνεχώς την κουδουνίστρα στο πάτωμα επίτηδες, να του την είχε πάρει. Τότε, όλα όσα περιέγραψα θα είχαν περάσει απαρατήρητα. Και θα είχε καταπιεστεί ένας από τους πιο λεπτούς και φυσικούς τρόπους ανάπτυξης της νοημοσύνης του παιδιού. Αντί να το απολαμβάνει, η μικρή ίσως θα είχε ξεσπάσει σε κλάματα – σε κλάματα φαινομενικά αδικαιολόγητα, στα οποία εμείς δεν θα δίναμε καμία σημασία ορθώνοντας ήδη από τη γέννηση ένα τείχος παρεξηγήσεων ανάμεσα σε μας και την παιδική ψυχή.

 

Ίσως πολλοί θα αμφισβητήσουν την ύπαρξη εσωτερικής ζωής σε ένα τόσο μικρό παιδί. Όποιος θέλει να καταλάβει τις ανάγκες των μικρών πλασμάτων, πρέπει πρώτα να μάθει να κατανοεί, όπως κάθε άλλη γλώσσα, τη γλώσσα της ψυχής που διαμορφώνεται και να πειστεί για τη σημασία που έχει η ικανοποίηση αυτών των αναγκών για τη ζωή που αναπτύσσεται. Δείχνουμε σεβασμό στην ελευθερία του παιδιού σημαίνει το βοηθάμε σε αυτές τις προσπάθειές του να αναπτυχθεί.

 

Ας δούμε μιαν άλλη περίπτωση. Ένα αγοράκι ενός έτους περίπου κοίταζε μια μέρα μερικά σκίτσα που είχε φτιάξει η μητέρα του γι’ αυτό πριν γεννηθεί. Το αγοράκι άρχισε να φιλάει τις εικόνες των παιδιών – πιο πολύ το γοήτευαν εκείνες των πιο μικρών. Μπορούσε επίσης να διακρίνει τις εικόνες των λουλουδιών και πλησίαζε το προσωπάκι του παριστάνοντας ότι τα μυρίζει. Ήταν σαφές ότι το παιδί ήξερε πώς πρέπει να συμπεριφερθεί και στα παιδιά και στα λουλούδια.

 

Κάποιοι από τους παρισταμένους βρήκαν το παιδάκι πολύ χαριτωμένο και έβαλαν τα γέλια. Άρχισαν να του δίνουν να φιλήσει και να μυρίσει διάφορα αντικείμενα γελώντας με τις εκφράσεις του, στις οποίες δεν μπορούσαν να αποδώσουν κάποιο νόημα και τους φαίνονταν αστείες. Του έδωσαν χρώματα να μυρίσει και μαξιλάρια να φιλήσει. Το παιδάκι μπερδεύτηκε εντελώς και από το πρόσωπό του χάθηκε η ξύπνια και γεμάτη περιέργεια έκφραση που το ομόρφαινε τόσο. Πριν ήταν χαρούμενο γιατί μπορούσε να ξεχωρίζει το ένα πράγμα από το άλλο και να υιοθετεί την αντίστοιχη συμπεριφορά απέναντί του. Ήταν μια νέα, σημαντική κατάκτηση της νοημοσύνης του, μια απασχόληση που είχε νόημα για εκείνο και του είχε προσφέρει μεγάλη χαρά. Όμως, δεν είχε ακόμα την εσωτερική δύναμη να προστατευτεί από την ωμή παρέμβαση των ενηλίκων. Έτσι, κατέληξε να μυρίζει και να φιλάει τα πάντα αδιακρίτως και να γελάει βλέποντας να γελούν εκείνοι που βρίσκονταν γύρω του και του έκλειναν τον δρόμο προς την αυτόνομη εξέλιξη.

 

Πόσο συχνά κάνουμε κάτι παρόμοιο στα παιδιά μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε! Πνίγουμε τα φυσικά τους ένστικτα και τους προκαλούμε απελπισία και εκνευρισμό, που καταλήγει σε «αδικαιολόγητα» κλάματα, κλάματα παιδιών στα οποία εμείς οι τυφλοί δεν δίνουμε σημασία, όπως δεν προσέχουμε και το ευτυχισμένο χαμόγελο που φέρνει η ικανοποίηση μιας πνευματικής ανάγκης. Και αυτό συμβαίνει στην αρχή της ζωής, όταν οι εντυπώσεις είναι ιδιαίτερα λεπτές και αρχίζουν να διαφαίνονται τα πρώτα σκιρτήματα της ανθρώπινης ψυχής. Ήδη από εκείνη ακριβώς τη στιγμή ξεκινάει η εξουθενωτική πάλη ανάμεσα στο παιδί και τον ενήλικα.

 

Νανουρίζουμε το παιδί, το κοιμίζουμε… μα δεν ακούμε την ψυχή του που φωνάζει βοήθεια!

 

Αν, όμως, μπορέσουμε να κατανοήσουμε το παιδί, θα δούμε αμέσως ότι χρειάζεται πολύ λιγότερο ύπνο. Τα μάτια του είναι ζωηρά και έξυπνα και εκδηλώνουν τα πρώτα σημάδια κοινωνικότητας. Ζητάει βοήθεια και θα στραφεί σε οποιονδήποτε μπορεί να του τη δώσει. Λέγεται συχνά πως το μικρό παιδί δεν αγαπάει τη μητέρα του αλλά το στήθος που το θρέφει, όπως αργότερα θα αγαπάει όποιον του δίνει λιχουδιές. Όχι. Ήδη από τα πρώτα αυτά βήματα της ζωής του αγαπάει όποιον το βοηθάει να τελειοποιήσει το πνεύμα του.

 

Είναι προφανές ότι τα παιδιά επιζητούν τη συντροφιά των μεγάλων και προσπαθούν με κάθε τρόπο να συμμετάσχουν στη ζωή τους. Ικανοποιούνται μόνον όταν μπορούν να καθίσουν στο τραπέζι με την οικογένειά τους ή να ζεσταθούν μαζί με τους υπόλοιπους στο τζάκι.

 

Οι ανθρώπινες φωνές που μιλάνε ήσυχα και ήρεμα είναι η πιο όμορφη μουσική στα αυτιά τους. Η φύση τούς προσφέρει αυτό το μέσο για να μάθουν να μιλάνε.

 

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο

 

Το παιδί στην οικογένεια αναφέρεται στο νεογέννητο – στα πρώτα χρόνια της ζωής – και απευθύνεται κυρίως σε γονείς. Η Δρ Μοντεσσόρι, εκτός του ότι περιγράφει εδώ την πρότασή της για μια σχολή γονέων, αγγίζει δύσκολα θέματα με τέτοιο τρόπο ώστε να αιφνιδιάζει τον αναγνώστη, εκεί ακριβώς που δεν το περιμένει, με τα τολμηρά συμπεράσματά της. Καλεί τους γονείς να αναθεωρήσουν τις βαθύτερες προθέσεις τους στη σχέση τους με το νεογέννητο. Μιλάει για τη βία που υφίσταται αυτό το μικρό βρέφος από καλοπροαίρετους γονείς, οι οποίοι όμως δεν καταφέρνουν να αναγνωρίσουν και να σεβαστούν την ανθρώπινη προσωπικότητα που αναπτύσσεται κοντά τους

 

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το παιδί στην οικογένεια αποτελεί σημαντική προσθήκη στη συλλογή μας. Στόχος του είναι να μας υπενθυμίσει πόσο σημαντικά είναι αυτά τα πρώτα χρόνια της ζωής, και πως ακόμα απέχουμε έτη φωτός από την κατανόηση των αναγκών του νεογέννητου και την υποδοχή του στον κόσμο μας με σεβασμό και τρυφερότητα. Έως ότου μάθουμε να παρατηρούμε και να ακούμε τη σιγανή αλλά επίμονη φωνή του νεογέννητου, ο κόσμος   μας θα βρίθει από συγκρούσεις που ξεκινούν, όπως μας δείχνει πειστικά η Μοντεσσόρι, από την κούνια.” Ειρήνη Φαφαλιού

 

 

Συγγραφέας: Μαρία Μοντεσσόρι

Επιστημονική  Επιμέλεια: Ειρήνη Φαφαλιού

Η μαγεία να είσαι γονιός

Απόσπασμα από το βιβλίο 1 της σειράς «Μεγαλώνοντας παιδιά βήμα βήμα: Η μαγεία να είσαι γονιός»

Συγγραφέας: Hedvig Montgomery  | ΠρόλογοςΕπιστημονική Επιμέλεια: Χριστίνα Ρασιδάκη | Μετάφραση: Δέσπω Παπαγρηγοράκη | Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Τι είναι οικογένεια;

Η οικογένεια έχει πολλές μορφές και νομίζω πως έχω δει τις περισσότερες. Κάποιες φορές είναι μαμά, μπαμπάς, παιδί. Άλλες φορές χτίζεται γύρω από αυτόν που έχει μείνει από ένα διαζύγιο, με νέους συντρόφους και σύνθεση ομάδας. Μπορεί να είναι δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες, ένας γονιός ή παππούδες που έχουν αναλάβει το παιδί. Μπορεί να είναι ένα παιδί που έχετε υιοθετήσει, ένα που σχεδιάσατε να αποκτήσετε ή ένα που έφερε απρόσμενα ο πελαργός. Δεν έχει τόση σημασία αν είστε δύο ή δεκαοκτώ στην οικογένεια – τώρα βρίσκεστε όλοι στο ίδιο σκάφος, πρέπει να στηρίζεστε ο ένας στον άλλο, να βοηθάτε ο ένας τον άλλον και να είστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλον.

 

Ξεκινώντας να μετράει κανείς τι λείπει σε μια οικογένεια, συχνά χάνει αυτό που υπάρχει. Το αν η οικογένεια είναι μεγάλη ή μικρή δε σημαίνει πολλά για ένα παιδί, εφόσον υπάρχει ένας ενήλικας που του προσφέρει όσα έχει ανάγκη. Και δεν έχει σημασία αν αυτός ο ενήλικας είναι άντρας ή γυναίκα. Αν είστε μόνοι σας, έχετε μεγαλύτερη ευθύνη, όμως τίποτα δεν προδικάζει πως δε θα πετύχετε. Συγχρόνως είναι σημαντικό για όλους να χρησιμοποιούν την ευρύτερη οικογένεια, να προσεγγίζουν φίλους και γνωστούς και να τους κάνουν κομμάτι της καθημερινότητας. Τα παιδιά έχουν ανάγκη την αλληλεπίδραση με περισσότερους ανθρώπους, ώστε να ανακαλύψουν πως υπάρχουν διάφοροι τρόποι να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της ζωής.

 

Είμαι σίγουρη πως δεν έχει καμία σημασία η μορφή της οικογένειάς σας. Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να τη φροντίζετε με τον καλύτερο τρόπο.

 

Υπερβολική προστασία;

Όταν η μαία έβαλε το πρώτο μου παιδί στην αγκαλιά μου, δεν ήταν παρά ένα τρεμάμενο μπογαλάκι που με κοίταζε ερευνητικά, άγνωστο και οικείο συγχρόνως. Θυμάμαι ακόμη τα παράξενα συναισθήματα εκείνων των πρώτων ωρών στο νοσοκομείο, όταν τον κράτησα στα χέρια μου, πώς όλα όσα είχαν γίνει μέχρι τότε συνοψίστηκαν σε εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Θυμάμαι να τον κοιτάζω και να ψιθυρίζω: «Θα σε προστατεύω από κάθε κακό. Πάντα». Ακούγεται κοινότοπο όταν το σκέφτομαι σήμερα, όμως εκείνη τη στιγμή εκεί δεν υπήρχε τίποτα πιο κατάλληλο να πω.

 

Με τον καιρό κατάλαβα πως αυτό που είπα τότε δεν ήταν σωστό. Γιατί είναι αδύνατο να προστατέψεις κάποιον από κάθε κακό και δεν πρέπει να είναι αυτός ο σκοπός σου. Μεγαλώνοντας τα παιδιά θα αντιμετωπίσουν αναποδιές, θα έχουν αποτυχίες στο σχολείο, καβγάδες με τους συμπαίκτες τους στην αθλητική ομάδα, θα ερωτευτούν και θα ραγίσει η καρδιά τους – όλα αυτά είναι μέσα στη ζωή.

 

Από τη στιγμή που ένα παιδί γεννιέται, η προστασία του γίνεται το άγχος των γονιών του. Ισορροπημένοι κατά τα άλλα μαμάδες και μπαμπάδες αρχίζουν να βλέπουν κινδύνους σε κάθε τουβλάκι του Lego, σε κάθε ενήλικα που κοιτάει το παιδί τους λοξά, σε κάθε δέντρο με ψηλά κλαδιά στο οποίο το παιδί θα μπορούσε να σκαρφαλώσει. Ξαφνικά ο κόσμος γεμίζει κινδύνους και εμπόδια.

 

Βέβαια, πρόκειται για κάτι εντελώς φυσιολογικό. Η ασφάλεια του παιδιού σας είναι υψίστης σημασίας. Το πρόβλημα είναι ότι στις μέρες μας έχουμε τόσο πολλούς τρόπους να προστατέψουμε τα παιδιά μας, που φτάνουμε στην υπερβολή.

 

Υπάρχουν δύο λόγοι για τους οποίους δεν πρέπει να υπερβάλουμε με την προστασία: Ο πρώτος είναι ότι τα παιδιά χρειά­ζονται τις προκλήσεις. Η εξέλιξή τους εξαρτάται απολύτως από τη δυνατότητα να ανοίξουν τα φτερά τους, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους, να πετύχουν τους στόχους τους και να νιώσουν πως αξίζουν και τα καταφέρνουν. Κάθε φορά που κάνετε για το παιδί σας κάτι το οποίο θα μπορούσε να είχε κάνει μόνο του, δεν του προσφέρετε παρά κακή υπηρεσία. Ο δεύτερος λόγος που δεν πρέπει να είστε υπερπροστατευτικοί είναι επειδή όλα καταλήγουν να στρέφονται γύρω από το παιδί. Είναι πολύ κουραστικό για ένα παιδί να νιώθει πως είναι μέλος μιας οικογένειας όπου όλα γίνονται για αυτό. Η οικογενειακή ζωή έχει να κάνει με ισορροπία, έχει να κάνει με κάθε μέλος της οικογένειας ξεχωριστά, που σημαίνει ότι δεν πρέπει να στρέφουμε διαρκώς τα φώτα πάνω στο παιδί.

 

Κάθε παιδί είναι μόνο ο εαυτός του

Κάτι άλλο που θα ήθελα να σας θυμίσω πριν συνεχίσουμε είναι πως δεν αποφασίζετε εσείς τι παιδί έχετε. Οι γονείς είναι διαφορετικοί. Για μερικούς είναι σημαντικό τα παιδιά να είναι ευγενικά και αξιαγάπητα, ενώ άλλοι προτιμούν να τρώνε όλα τα φαγητά ή να αγαπούν τα σπορ ή τη μουσική. Κάποιοι θέλουν ανεξάρτητα νήπια, άφοβα και κοινωνικά, ενώ πολλοί εκτιμούν τη συστολή και τη μετριοφροσύνη. Όλα αυτά είναι αποδεκτά – χρειαζόμαστε όλους τους τύπους παιδιών και όλους τους τύπους ανθρώπων, ωστόσο μην ξεχνάτε πως κάθε παιδί είναι ο εαυτός του. Καθένα είναι ένα ξεχωριστό άτομο.

 

Ακόμα κι αν είστε από τους γονείς που θέλουν το παιδί τους να τρώει τα πάντα, μπορεί αυτό να είναι εξαιρετικά εκλεκτικό και να μη δοκιμάζει νέες γεύσεις. Η σκληρή αλήθεια είναι πως δεν εξαρτάται από εσάς. Ίσως θα προτιμούσατε το παιδί σας να είναι κοινωνικό και θαρραλέο, όμως εκείνο είναι ντροπαλό και εσωστρεφές. Άνθρωποι που αγαπούν την τέχνη ίσως έχουν παιδιά που μισούν τα μουσεία, ενώ παιδιά ποδοσφαιρόφιλων μπορεί να αδιαφορούν παντελώς για μια καλή πάσα. Τίποτα δεν έχει σχέση με αυτά που έχετε εσείς στο μυαλό σας. Το παιδί σας είναι διαφορετικό από εσάς και πρέπει να το δεχτείτε. Τι του αρέσει και τι το κάνει να γελάει; Δείξτε κάθε μέρα πως γνωρίζετε το παιδί σας, μιλώντας του για κάτι που το ενδιαφέρει και το ενθουσιάζει. Δείτε αυτό και όχι ό,τι έχετε εσείς στο μυαλό σας.

 

Ανεξάρτητα από το είδος του παιδιού που έχετε, μπορώ να σας εγγυηθώ πως τα πρώτα είκοσι χρόνια θα είναι γεμάτα απρόσμενες εμπειρίες. Εγώ δεν είχα καμία σχέση με τα σπορ, όμως ο γιος μου έμαθε να λέει «χόκεϊ στον πάγο» πριν καν αρχίσει να περπατάει. Ήταν η πρώτη υπενθύμιση μέσα σε πολλές πως είναι ο δικός του ξεχωριστός εαυτός, με τα δικά του ενδιαφέροντα και τις δικές του χαρές. Και είναι έτσι μέχρι σήμερα.

 

Κάθε παιδί είναι ο εαυτός του και κανένας άλλος.

Και μαζί θα είστε μια οικογένεια.

 

Ο δεσμός

Η εξέλιξη του παιδιού εξαρτάται απολύτως από την καλή σχέση που θα έχει με τους πιο κοντινούς του ανθρώπους, καθώς και από το αίσθημα πως ανήκει κάπου. Το αίσθημα του εμείς. Τα παιδιά εξελίσσονται όταν είναι μαζί με τους γονείς – και το αντίθετο. Ο δεσμός που θα σφυρηλατήσετε ανάμεσα σε εσάς και το παιδί σας θα εξαρτηθεί από το πώς είστε μέσα στην οικογένεια, από την ατμόσφαιρα που δημιουργείτε στο σπίτι και από το πώς σχετίζεστε με το παιδί σας, τις καλές αλλά και τις κακές μέρες.

Αυτή η σχέση θα του δώσει την αυτοεκτίμηση που χρειάζεται και το αίσθημα της ασφάλειας. Θα το διδάξει να αγαπάει τον εαυτό του, ενώ αργά και σταθερά θα χτίσει γερά θεμέλια μέσα του.

Πώς λοιπόν θα δημιουργήσετε έναν τέτοιον δεσμό;

Υπάρχουν τρία βασικά στοιχεία που πρέπει να μπουν στη θέση τους.

 

  1. Δημιουργήστε μια γερή βάση

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από ενήλικες που τα εμπιστεύονται, τα αγκαλιάζουν και ακούν τα μικρά και μεγάλα προβλήματά τους. Από μωρά ακόμα πρέπει να βιώνουν την εμπιστοσύνη και την ασφάλεια, που τα κάνει να σκέφτονται: «Είμαι καλά εδώ» και «Εδώ θέλω να είμαι». Ο σκοπός είναι να νιώσουν πως είστε οι καλύτεροι απ’ όλους, πως κοντά σας υπάρχει ασφάλεια και πως, ό,τι κι αν συμβεί, μπορούν να στραφούν σε εσάς – εσείς πάντα θα τα καταλαβαίνετε. Αν έχουν μια ασφαλή βάση, απ’ όπου θα ξεκινήσουν για να εξερευνήσουν τον κόσμο, θα αντιμετωπίσουν με θάρρος το ταξίδι της ζωής, αφού θα ξέρουν πάντα πού θα βρουν παρηγοριά και υποστήριξη. Όταν νιώθουν αυτή τη βάση σταθερή, έχουν μεγαλύτερη σιγουριά πως, ό,τι κι αν συμβεί, τα πράγματα θα πάνε καλά και πως πάντα θα τα βγάζουν πέρα.

 

Αν, για παράδειγμα, το παιδί σας χτυπήσει ή πονέσει, δεν πρέπει να έχει καμιά αμφιβολία πως μπορεί να έρθει σε εσάς για παρηγοριά. Και αν δεν είναι σίγουρο κατά πόσο κάτι είναι ή δεν είναι καλό, εσείς θα του δώσετε τη σωστή απάντηση με τη συμπεριφορά σας. Αν είστε σταθεροί και με συνεπείς αντιδράσεις, θα έρχεται κοντά σας κάθε φορά που νιώθει πως η ασφάλειά του απειλείται. Άνετα θα φύγει για να παίξει με άλλα παιδιά ξέροντας πως μπορεί να γυρίσει σε εσάς όταν κάτι στο παιχνίδι πάει στραβά. Εύκολα θα πάει να εξερευνήσει τον κήπο ξέροντας ότι μπορεί να τρέξει κοντά σας όταν τρομάξει από κάποιον θόρυβο, ένα μεγάλο έντομο ή οτιδήποτε. Τα παιδιά χρειάζονται ένα καταφύγιο, γι’ αυτό πρέπει να φροντίσετε με τη συμπεριφορά σας να τους το προσφέρετε. Αυτό σημαίνει επίσης ότι, αν το παιδί σας τρομάξει, όταν για παράδειγμα βρεθεί πολύ κοντά σε δρόμο με μεγάλη κυκλοφορία και στραφεί σε εσάς, πρέπει να μην το μαλώσετε περισσότερο απ’ όσο είναι απαραίτητο. Δείξτε του πως είστε εκεί, πείτε του πως τα αυτοκίνητα μπορεί να γίνουν επικίνδυνα, αλλά μην το κάνετε να φοβηθεί περισσότερο. Μπορεί να χάσετε την ψυχραιμία σας, ίσως επειδή κι εσείς έχετε τρομάξει, όμως αυτό δε θα βοηθήσει το παιδί να σας βλέπει σαν το ασφαλές του καταφύγιο.

 

Αν το παιδί σάς θεωρεί μια ασφαλή βάση στην οποία θα μπορεί πάντα να επιστρέφει, αυτό θα το βοηθήσει μέχρι τη μέρα που θα φύγει από το σπίτι και θα ανοίξει τα δικά του φτερά. Αντίθετα, αν σας αμφισβητεί, δε θα σας αφήσει να το βοηθήσετε όταν θα το έχει πραγματικά ανάγκη.

 

 

  1. Γίνετε ομάδα

 

Όπως όλοι οι άνθρωποι θέλουν να ανήκουν κάπου, έτσι και τα παιδιά έχουν την ανάγκη να νιώθουν πως είναι μέλη μιας ομάδας. Αυτός είναι ο λόγος που οι ρουτίνες, οι μικρές τελετουργίες και οι κοινοί στόχοι έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Άσχετα από το αν η δική σας ομάδα είναι μια οικογένεια με δύο ή επτά μέλη, πρέπει να υπάρχουν πράγματα που είναι μόνο δικά σας: συγκεκριμένες ώρες γευμάτων, σειρές της τηλεόρασης, αστεία που μοιράζεστε, το σουβλάκι του Σαββάτου και οι βραδιές με επιτραπέζια παιχνίδια.

 

Δείξτε πως το παιδί ανήκει στην ομάδα φροντίζοντας να υπάρχουν σε κάθε δωμάτιο αντικείμενα που του αρέσουν και μπορεί να αλληλεπιδράσει με αυτά, και πως οι καθημερινές και οι σχόλες περιέχουν δραστηριότητες που προσφέρουν απασχόληση και απόλαυση σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Προσαρμόστε την οικογενειακή ζωή σύμφωνα με τις ανάγκες και την ηλικία όλων. Αν τα παιδιά νιώσουν άνετα μέσα στην ομάδα, θα αναπτύξουν το αίσθημα της κοινωνικής ασφάλειας και θα το έχουν ως εφόδιο όταν φύγουν από το σπίτι και βγουν στον κόσμο.

 

 

  1. Δώστε στο παιδί επιβεβαίωση

 

Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν πως τα συναισθήματά τους γίνονται κατανοητά και επιβεβαιώνονται και πως θα έχουν συμπαράσταση για να χειριστούν όλα τα δυνατά και άγνωστα συναισθήματα που δεν είναι ακόμη σε θέση να καταλάβουν. Αυτή η υποστήριξη είναι σημαντική γιατί τα βοηθάει να σχετιστούν με το άμεσο περιβάλλον τους, αλλά και με όλους τους ανθρώπους που θα συναντήσουν αργότερα στη ζωή τους. Πρέπει να μάθουν να κάνουν λόγια αυτό που συμβαίνει μέσα τους και γύρω τους. Αυτό ισχύει όταν είναι στον παιδικό σταθμό και συνεχίζει να ισχύει και στα εφηβικά τους χρόνια.

 

Όταν το τετράχρονό σας κατεβάζει μούτρα και γκρινιάζει, επειδή πρέπει να φορέσει τα μποτάκια του το πρωί και να φύγει για τον παιδικό σταθμό, πρέπει να ξέρετε πως δεν πρόκειται για προσωπική επίθεση εναντίον σας. Πιθανόν είχε ελπίσει σε κάτι άλλο – όπως να μείνει σπίτι λίγο ακόμα ή να φορέσει κάποια άλλα παπούτσια. Ποιος ξέρει; Καλύτερα να πείτε: «Έχεις θυμώσει για τα μποτάκια σου;». Δώστε του την επιβεβαίωση που χρειάζεται πριν επιβάλετε τη λύση, λέγοντας πως το καταλαβαίνετε, αλλά πρέπει να φορέσει τα μποτάκια, ή πάρτε τα μαζί για να τα φορέσει στη σκάλα ή βρείτε κάποια άλλη εναλλακτική λύση. Το παιδί έχει ανάγκη να το καταλάβετε, για να καταλάβει κι εκείνο – και τότε θα μπορείτε πολύ πιο εύκολα να διαχειριστείτε τη συμπεριφορά του.

 

 

Αχ, όχι, τα έχω κάνει όλα λάθος!

 

Πολλοί από τους γονείς που συναντάω στη δουλειά μου αισθάνονται πως δεν έκαναν την αρχή στη ζωή του παιδιού τους με τον τρόπο που θα ήθελαν. Ίσως νιώθουν πως κάπου παρέκκλιναν από τους στόχους τους ή ότι ξαφνικά βρίσκονται μ’ ένα παιδί που έχει μεγαλώσει, δεν το καταλαβαίνουν και δεν μπορούν να το προσεγγίσουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα έλεγα πως υπάρχει δρόμος επιστροφής.

Η διαπαιδαγώγηση είναι μακρόχρονη διαδικασία και πάντα έχετε χρόνο να γίνετε καλύτεροι γονείς, πάντα έχετε χρόνο να αποκαταστήσετε τον δεσμό μεταξύ σας και να δώσετε στο παιδί την ασφάλεια που χρειάζεται. Η καινούρια αρχή θα γίνει τη στιγμή που αλλάζετε τη συμπεριφορά σας ως γονείς, που παραδέχεστε μπροστά στο παιδί σας πως θυμώνατε πολύ, ήσασταν απόμακροι ή ό,τι άλλο αρνητικό συναίσθημα είχατε, και πως τώρα θα προσπαθήσετε να γίνετε καλύτεροι.

Είναι απαιτητική δουλειά, όμως σας υπόσχομαι πως αξίζει τον κόπο.

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Μια εγκυκλοπαίδεια της παιδικής ηλικίας που αποτελείται από πέντε τόμους.

 

ΒΙΒΛΙΟ 1: Η μαγεία να είσαι γονιός

Πώς θα μεγαλώσετε ανεξάρτητους και ευτυχισμένους ανθρώπους που θα μπορούν να ενσωματωθούν αρμονικά στην κοινωνία; Τι είναι αυτό που χτίζει την αυτοπεποίθηση και την ασφάλεια; Πώς θα χειριστείτε τα πρωταρχικά συναισθήματα του παιδιού που αναπόφευκτα θα στραφούν εναντίον σας;

Αυτό το εικονογραφημένο βιβλίο είναι ένας οδηγός για τις μέρες των διαφορών, µια πρόκληση να τολμήσετε να κοιτάξετε τα δικά σας παιδικά χρόνια. Θα σας δείξει πώς να αποφεύγετε να χάνετε την ψυχραιμία σας και τι να κάνετε όταν γύρω σας επικρατεί ένα χάος. Όμως πάνω απ’ όλα θα σας δείξει πώς να δημιουργήσετε και να διατηρήσετε τον δεσμό ανάμεσα σε εσάς και το παιδί σας.

Καρπός δεκαετιών έρευνας και πρακτικής εμπειρίας της καταξιωμένης ψυχολόγου και οικογενειακής συμβούλου Hedvig Montgomery, το πρώτο βιβλίο της πεντάτομης σειράς εξετάζει τον γονεϊκό ρόλο σε όλα τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού, εστιάζοντας στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γονείς και τις στρατηγικές που μπορούν να υιοθετήσουν ώστε να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά του παιδιού τους. Γιατί «οι καλοί γονείς δε γεννιούνται, όμως οι περισσότεροι μπορούν να γίνουν καλοί και, σίγουρα, όλοι μπορούν να γίνουν καλύτεροι».

 

ΒΙΒΛΙΟ 2: Η εποχή των θαυμάτων (0-2)

Τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού σας αρχίζετε τη δουλειά για να μπορέσει αυτός ο καινούριος άνθρωπος να ανοίξει τα δικά του φτερά. Τώρα πρέπει να βρείτε τον τρόπο, να φτιάξετε µια οικογένεια στην οποία όλοι θα περνάτε καλά μαζί, ένα μέρος όπου το παιδί σας θα νιώθει πως το προσέχουν και θα μάθει ότι πάντα μπορεί να προσφεύγει σε αυτό – µια εστία. Τώρα καλλιεργείτε το αίσθημα ασφάλειας και την αυτοπεποίθησή του, δημιουργείτε τον συναισθηματικό δεσμό μεταξύ σας. Τώρα αρχίζουν όλα.

 

Στο δεύτερο βιβλίο της πεντάτοµης εικονογραφημένης σειράς η καταξιωμένη ψυχολόγος και οικογενειακή σύμβουλος Hedvig Montgomery, καθοδηγεί τους γονείς µε πολλές πρακτικές συμβουλές για τους πρώτους 24 γλυκούς αλλά και θυελλώδεις μήνες της ζωής του παιδιού. Απαντά σε καθημερινά ερωτήματα των γονιών για τον θηλασμό, τον ύπνο, την ομιλία, την προσαρμογή στον βρεφονηπιακό σταθμό.

 

Το 3ο βιβλίο της σειράς με τίτλο Μαθαίνω τον κόσμο παίζοντας αναμένεται να κυκλοφορήσει το φθινόπωρο.

 

Διεθνές Μπεστ Σέλερ – Μεταφράζεται σε 23 γλώσσες

 

Μετάφραση από τα νορβηγικά: Δέσπω Παπαγρηγοράκη

Πρόλογος – Επιστημονική επιμέλεια: Χριστίνα Ρασιδάκη

 

H Hedvig Montgomery (Όσλο, 1968) είναι ψυχολόγος με ειδίκευση και πολύχρονη εμπειρία στην οικογενειακή συμβουλευτική, τη θεραπεία ζεύγους και την ψυχολογική υποστήριξη παιδιών και εφήβων. Μεταξύ άλλων παραδίδει σεμινάρια στο νορβηγικό παράρτημα του Famlab, του διεθνούς οργανισμού που στηρίζει και επιμορφώνει γονείς και κηδεμόνες. Η σειρά βιβλίων της Μεγαλώνοντας παιδιά βήμα βήμα γνωρίζει μεγάλη επιτυχία διεθνώς και μεταφράζεται σε 23 γλώσσες.

 

Η Χριστίνα Ρασιδάκη γεννήθηκε στην Αθήνα. Έγινε ψυχοθεραπεύτρια, έγινε σύμβουλος γονέων και εκπαιδευτικών, και τέλος έγραψε βιβλία για μεγάλους, όπως το Σχολικός εκφοβισμός – BULLYING: Αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας, τρόποι αντιμετώπισης και το υπό έκδοση 3Step: Αποτελεσματική επικοινωνία με παιδιά, και βιβλία για μικρούς, όπως το Ξέρω να λέω ΟΧΙ και το Σχολείο και εξετάσεις: Σε πρώτο πλάνο, όλα απ’ τις εκδόσεις Πατάκη. Ο Σέργιος ο ρινόκερος είναι το πρώτο της βιβλίο από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

 

 

Έγραψαν για το βιβλίο:

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου δε θα βρείτε στεγανά. Θα ανακαλύψετε μέσα από τα παραδείγματα και τις προτάσεις ένα πεδίο για διερεύνηση που θα σας βοηθήσει να οικοδομήσετε τη δική σας μοναδική σχέση µε το παιδί σας και τη δική σας μοναδική οικογένεια από τις πρώτες στιγμές της ζωής του.

 

 

Το ημερολόγιο μιας μαμάς εν μέσω καραντίνας

Γράφει η Ιωάννα Σεραφειμίδου 

 

Πριν από μερικές ημέρες με ρώτησε μια φίλη μου δημοσιογράφος ποια είναι η εμπειρία μου με ένα παιδί στο σπίτι, πως βιώνει το παιδί αυτή την κατάσταση, έχοντας διαθέσιμους και τους δυο γονείς του. Ήθελε να γράψει ένα άρθρο για την καραντίνα και τη θετική επίδραση που μπορεί να έχει στα παιδιά.

 

Παράτησα ό,τι έκανα και της απάντησα σχεδόν αμέσως. Αυτό με έκανε μάλλον να καταλάβω πόσο πολύ ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου για το θέμα αυτό.

 

Ο,τι ακολουθεί αποτελεί τη δική μας εμπειρία. Δεν είχαμε – προφανώς- δυσάρεστα συμβάντα, δεν είχαμε ανθρώπους σε δύσκολες συνθήκες, μείναμε στο σπίτι με σύνεση, κάνοντας παράλληλα και τις απαραίτητες εξόδους για άσκηση, είχαμε φυσικά εκρήξεις και δύσκολες στιγμές αλλά ήταν πολύ σύντομες και μέσα σε ένα πλαίσιο κατανόησης τόσο από εμάς τους ίδιους όσο και από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

 

Στις παρακάτω γραμμές εστιάζω σε όλα τα δώρα που πήραμε εμείς ως οικογένεια από αυτή την κατάσταση, με την πεποίθηση πως ίσως σας δώσουν το έναυσμα να δείτε και – γιατί όχι – να γράψετε τα δικά σας δώρα και να κρατήσετε αυτές τις στιγμές στην καρδιά σας.

 

Πως άλλαξε η ζωή της Ο. (8 ετών)

 

  • Έγινε ανθεκτική μέσα από το βίωμα μιας αρχικά δυσάρεστης πραγματικότητας (όχι επαφή με τους παππούδες, εγκλεισμός στο σπίτι, έλλειψη της σχολικής φωλιάς και των φίλων). Μιλήσαμε με σύντομα, απλά και αληθινά λόγια για την κατάσταση από την αρχή, αντιμετωπίζοντάς την ως ώριμο άτομο που μπορεί να διαχειριστεί τη ζωή. Δεν της αποκρύψαμε τίποτα.

 

  • Έμαθε νέα πράγματα, καθώς είχε απεριόριστο χρόνο μαζί μας και αναπόφευκτα μπήκε στην κουζίνα μαζί μας, στο γραφείο, συμμετείχε κάποιες φορές στις βιντεοκλήσεις μας ή στα webinars που παρακολουθήσαμε.

 

  • Πέρασε απεριόριστο χρόνο μαζί μας, βιώνοντας την ασφάλεια και τη συνοχή της οικογενειακής αγκαλιάς. Πόση δύναμη μπορεί να δώσει αυτό σε ένα παιδί, πόσες ρίζες μπορεί να έχει βγάλει!

 

  • Εξοικειώθηκε με την τεχνολογία μέσα από μια ελεγχόμενη και συνειδητή πρωτοβουλία που πήραμε ως οικογένεια, στο οποίο συνέβαλλε και η διαδικτυακή εκπαίδευση που έλαβε από τον δάσκαλό της, μέσα από όμορφες και απλές ασκήσεις ή μικρές ταινίες, κυρίως ενσυναίσθησης και ενδυνάμωσης.

 

  • Απέκτησε νέες εικόνες και εμπειρίες μέσα από ποιοτικές ταινίες που είδε, στα πλαίσια των καθημερινών προβολών του Φεστιβάλ Ολυμπίας για παιδιά και νέους αλλά και των ντοκιμαντέρ του KinderDocs. Χαρήκαμε οικογενειακώς τόσο πολύ αυτό το καθημερινό μας ραντεβού με την 7η τέχνη!

 

  • Πήρε πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσει τη βαρεμάρα της. Δεν ξέρω, ίσως να έχει βοηθήσει σε αυτό και η επαφή τις με τις www.pigolampides.gr!

 

  • Βίωσε τη βαρεμάρα της και δεν έκανα κανείς τίποτα για αυτό. Όχι πάντα χωρίς γκρίνια, αλλά και αυτή μέσα στη ζωή δεν είναι;

 

  • Έπαιξε ατελείωτες ώρες uno και τάβλι με τον μπαμπά

 

 

Πως άλλαξε η δική μου ζωή

 

  • Άρχισα και πάλι την υγιεινή διατροφή και τη γυμναστική. Από πολύ νωρίς συνειδητοποίησα πως για να τα βγάλω πέρα, είναι σημαντικό να φροντίσω το πνεύμα μου και το σώμα μου. Σε μια περίοδο εγκλεισμού το πιο φυσικό ήταν να στραφώ προς το φαγητό και τη ζάχαρη. Ήξερα πόσο καταστροφικό θα ήταν αυτό για την ψυχολογία μου. Έτσι, έκανα το αντίθετο: άρχισα διατροφή, έτρωγα περιορισμένες ώρες και άρχισα το περπάτημα στην παραλία, κάθε πρωί με την αυγούλα.

 

  • Έβαλα το πρόγραμμα στη ζωή μου και πρόσθεσα μικρές ιεροτελεστίες: αιθέρια έλαια, ένα ωραίο μαξιλάρι στην καρέκλα μου, μουσική με το που ξεκινούσα τη δουλειά μου.

 

  • Είδα την ευκαιρία για λίγη ακόμα ενδοσκόπηση. Ποτέ δε λέω όχι για λίγη ακόμα αυτογνωσία. Πιο πολύ από ποτέ άρχισα να ακούω το σώμα μου, τις σκέψεις μου, τις πεποιθήσεις μου. Τα έγραφα, τα αγκάλιαζα, τα άφηνα να προσπεράσουν. Εμπιστεύτηκα τη σοφία του σώματος μου και την ακολούθησα.

 

  • Άρχισα να ακούω καθημερινά podcast και audio books στο πρωινό μου περπάτημα. Πόσες φορές δε γκρινιάζουμε πως δεν έχουμε χρόνο! Με αφορμή το πρωινό μου περπάτημα κατάφερα να ακούω μία μέρα καθημερινά θέματα που με ενδιαφέρουν και με ενδυναμώνουν.

 

  • Έκανα decluttering στη ντουλάπα μου, στο γραφείο μου, στα προσωπικά μου αντικείμενα. Κάθε φορά που δε μπορούσα να συγκεντρωθώ στη δουλειά μου και στο να είμαι παραγωγική δε με μάλωνα. Με αρκετή ένταση στην αρχή, συχνά κατέφευγα σε ό,τι άσχημο έβλεπα μπροστά μου. Σε ό,τι απέφευγα καιρό να τακτοποιήσω, και το οποίο κάθε φορά που έβλεπα μπροστά μου με αναστάτωνε. Έγινα όλα λαμπίκο J και εγώ ηρεμήσα βλέποντας όμορφες και γαλήνιες γωνιές στο σπίτι μου.

 

  • Οργάνωσα τα επαγγελματικά μου project που είχα ανοιχτά πολύ καιρό και επανατοποθετήθηκα σε ότι αφορά τους επαγγελματικούς μου στόχους. Αυτό δε θα το αναλύσω, θα το δεις στη συνέχεια.

 

  • Αξιοποίησα το χρόνο μου για να κάνω coaching. Είναι σημαντικό να έχουμε στη ζωή μας μέντορες, ανθρώπους που να μπορούν να μας πάνε ένα βήμα παραπέρα, ανθρώπους που θέλουν και μπορούν να μα βοηθήσουν. Είναι πολλοί αυτοί και πάντα έχουν να μας δώσουν μοναδικά δώρα. Ευγνώμων που έχω πολλούς τέτοιους στη ζωή μου.

 

  • Ήρθα μέσω βίντεο σε επαφή με ανθρώπους που είχα πολύ καιρό να δω, συμμαθητές από παλιά, συνεργάτες, φίλους από σεμινάρια που έκανα στην Ολλανδία (και πόσο μου έλειψαν!)

 

  • Αξιοποίησα στο έπακρο τις τηλεδιασκέψεις και απέκτησα νέα skills. Είναι υπέροχο να μη σταματάς να μαθαίνεις: μια νέα εφαρμογή, μερικές λέξεις σε μια ξένη γλώσσα, κάτι που αρχικά φαίνεται δύσκολο και στη συνέχεια το κατακτάς. Σου δίνει δύναμη για τη ζωή.

 

  • Έκανα μερικές απλές και υγιεινές συνταγές και χάρηκα σαν μικρό παιδί!

 

  • Έκανα νέο λογαριασμό των πυγολαμπίδων στο Instagram και συνδέθηκα με νέους ανθρώπους! Έκανα video, γνώρισα και μίλησα με ανθρώπους από όλη την Ελλάδα, φωτογράφησα ερασιτεχνικά (αλλά με πολλή περηφάνεια) τα μαγερικά μου κατορθώματα (μουστοκούλουρα τα αγαπημένα μου)

 

 

Πως άλλαξε η ζωή της οικογένειάς μου

 

  • Αγαπήσαμε το σπίτι μας! Αγαπάμε πολύ τα ταξίδια και τις βόλτες και ήμασταν διαρκώς στους δρόμους. Είδαμε το σπίτι μας με άλλα μάτια και το αγαπήσαμε πολύ.

 

  • Κάναμε οικονομία. Πόσα περιττά πράγματα καταναλώναμε!

 

  • Μαγειρέψαμε πολύ. Πειραματιστήκαμε, φάγαμε υγιεινά, γνωρίσαμε νέους food bloggers και γευτήκαμε αλλιώς.
  • Σχεδιάσαμε όλοι μαζί ένα πρόγραμμα που εξυπηρετούσε την καθημερινότητά μας. Ο καθένας είχε τις δικές του ανάγκες και φροντίσαμε να τις συμπεριλάβουμε όλες στο πρόγραμμά μας, σεβόμενοι απόλυτα ο ένας τον άλλο.

 

  • Μάθαμε καλύτερα ο ένας τον άλλο, μέσα από προστριβές, εντάσεις αλλά και αναγκαστικό άνοιγμα και επικοινωνία. Δεν έχεις από που να ξεφύγεις όταν πρέπει να μείνεις σπίτι.

 

  • Παίξαμε περισσότερο από ποτέ και μάθαμε νέα πράγματα (η αλήθεια είναι πως ακόμα δεν αγάπησα τα επιτραπέζια, παρά τη διαρκή παρότρυνση της Ο.)

 

 

Συνοψίζοντας, σε όλα αυτά μας βοήθησαν:

 

  • Η ρουτίνα και το πρόγραμμα
  • Η εστίαση στα θετικά
  • Η νηστεία και η γυμναστική
  • Η μουσική
  • Οι υπέροχες ταινίες και οι συναυλίες
  • Η αποχή από το facebook και η απουσία τηλεόρασης (τα τελευταία 8 χρόνια)
  • Η επαφή με φίλους και το νοιάξιμο για τους άλλους
  • Η επαφή με τη δημιουργική μας σοφία
  • Η προσευχή
  • Ο διαμοιρασμός του χρόνου μαμά – παιδί, μπαμπάς – παιδί, όλη η οικογένεια μαζί
  • και φυσικά η τήρηση του βραδινού ύπνου της Ο. στις 20:30, που έδωσε την απαραίτητη ξεκούραση στον παιδικό εγκέφαλο που τόσο τη χρειάζεται αλλά και χρόνο στη μαμά και στον μπαμπά για να ξεκινήσουν την επόμενη μέρα με περισσότερη χαρά.

 

 

Τι επιθυμούμε για τη συνέχεια:

Να κρατήσουμε όλες τις υπέροχες συνήθεις που κερδίσαμε όλο αυτό το διάστημα, να βγούμε στη φύση και να αγκαλιάσουμε τους αγαπημένους μας, να έρθει και πάλι η ηρεμία στις καρδιές των ανθρώπων, να παραμείνουμε άνθρωποι, με αγάπη και ταπεινοσύνη στην καρδιά.

 

Να επιμένουμε κάποιες φορές στην ακινησία και το τίποτα, στην ηρεμία και τη γαλήνη της στιγμής, που βαθαίνει τη ζωή και τις εμπειρίες της.

 

Και να μην ξεχάσουμε, όταν επανέλθουμε, να στηρίζουμε τους ανθρώπους μας, τις μικρές επιχειρήσεις, τις δια ζώσης συναλλαγές και αγκαλιές. Να ανοιχτούμε και πάλι στη ζωή και όχι να μείνουμε κλεισμένοι για πάντα στη μοναξιά μας. Να μη γίνει αυτή η συνήθειά μας.

 

Ευχαριστούμε καραντίνα, για όσα μας προσέφερες.

 

ΥΓ. αν χρειάζεσαι λίγη ακόμη έμπνευση και μερικές πρακτικές ιδέες για να περάσεις χρόνο μαζί με τα παιδιά σου στο σπίτι, δες εδώ το άρθρο μας «Μένουμε σπίτι μαζί με τα παιδιά: ένας οδηγός έμπνευσης για γονείς με μωρά, νήπια, παιδιά και νέους». 

Ψυχολογικές συμβουλές για τους γονείς που “μένουνε σπίτι” με τα παιδιά

Γράφει η Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, Ψυχολόγος- συγγραφέας

Αξιότιμοι γονείς,
Η πραγματικότητα που έμελλε να μας τύχει αυτόν τον καιρό αφορά μια κατάσταση πρωτόγνωρη για όλους μας. Τα πράγματα εξελίχθηκαν γρήγορα και κληθήκαμε να προσαρμοστούμε όλοι σε συνθήκες απαιτητικές- μαζί με εμάς και τα παιδιά μας. Ως ψυχολόγος και ως μητέρα λοιπόν θα ήθελα να μεταφέρω κάποιες σκέψεις και προτάσεις σχετικά με την καλύτερη ποιότητα της ζωής μας αυτές τις παράξενες μέρες:
  • Επικαιρότητα- ενημέρωση: προσπαθούμε να μην εκθέτουμε τα παιδιά μας διαρκώς σε ειδήσεις και ενημερωτικές εκπομπές, καθώς αυτές μεταφέρουν τα γεγονότα με τρόπο τρομοκρατικό που μεταφέρει άγχος σε μεγάλους και μικρούς.

 

  • Αλλαγές στη συμπεριφορά: τα παιδιά αγαπούν τη ρουτίνα τους, γιατί τους δημιουργεί μια αίσθηση σταθερότητας και ασφάλειας. Οι νέες συνθήκες είναι λογικό να τους προκαλούν μια αναστάτωση, η οποία μπορεί να γίνει εμφανής με άσχετους τρόπους, όπως με εξάρσεις στη συμπεριφορά, με αλλαγές στη διατροφή ή τον ύπνο, με αυξημένη ευαισθησία, προσκόλληση, με εκρήξεις θυμού, αγένειας ή λύπης.

 

  • Ενσυναίσθηση: προσπαθούμε να μπαίνουμε στη θέση των παιδιών και να βλέπουμε με τα δικά τους μάτια την τρέχουσα κατάσταση.

 

  • Όρια: είναι σημαντική η τήρηση ορίων, ωστόσο είμαστε αντιμέτωποι με μια κρίση, στην οποία δεν είναι εφικτό να ισχύουν τα ίδια όρια, αλλά χρειάζεται περισσότερη κατανόηση και ευελιξία.

 

  • Γονεϊκή στάση: τα παιδιά έχουν αυτή τη στιγμή ανάγκη έναν γονιό ήρεμο, σταθερό, ψύχραιμο, αισιόδοξο και υποστηρικτικό- όχι έναν γονιό αγχωμένο, επικριτικό, ή που να παραπονιέται για την παρουσία τους στο σπίτι.

 

  • Περιορίζουμε τα (έστω χιουμοριστικά) σχόλια που αφορούν το «κλείσιμο με τα παιδιά στο σπίτι», γιατί δεν είναι δίκαιο να παρουσιάζεται αυτό ως μια γονεϊκή αγγαρεία. Χρησιμοποιείστε εκφράσεις όπως «οικογενειακός χρόνος», «είμαστε μια ομάδα», «προσπαθούμε να είμαστε συνεργάσιμοι», «περνάμε χρόνο με τα παιδάκια μας».

 

  • Μιλάμε με θετικά λόγια για το σπίτι μας, αντί να τονίζουμε την κατάσταση εγκλεισμού. Αναφέρουμε με διακριτικότητα τις λοιπές δραστηριότητες που τώρα χάνονται, για να δοθεί μια αίσθηση συνέχειας και αισιοδοξίας χωρίς όμως να αναπτυχθεί υπερβολική νοσταλγία.

 

  • Αναφερόμαστε στον κορωνοϊό ως έναν ιό που δεν είναι επικίνδυνος για τους νεότερους, αλλά για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, και ότι εμείς οι νεότεροι πρέπει να προστατεύσουμε σαν μια μεγάλη ασπίδα τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας. Τονίζουμε τη συλλογικότητα και την ομαδικότητα ως έννοιες.

 

  • Τονίζουμε συχνά ότι όλο αυτό θα περάσει σε λίγο καιρό και ότι η ζωή θα επανέλθει στο φυσιολογικό της.

 

  • Αναφερόμαστε στο κλείσιμο των σχολείων και στον κατ’ οίκον περιορισμό ως αναγκαστική διακοπή λειτουργίας για λόγους ασφάλειας και προστασίας και όχι ως διασκεδαστικές διακοπές.

 

  • Προσπαθούμε να είμαστε συνεργάσιμοι και να επικοινωνούμε με ηρεμία τις ανάγκες μας.

 

  • Δίνουμε μια αίσθηση ρουτίνας στην καθημερινότητα, όπως π.χ. η ώρα της μελέτης, η ώρα της ταινίας, η ώρα του βιβλίου, η καινούρια λέξη της μέρας και κρατάμε όσο γίνεται ένα πρόγραμμα στον ύπνο και τη διατροφή των παιδιών.

 

  • Φροντίζουμε όσο γίνεται τη φυσική κατάσταση όλων μας, με σωστή διατροφή, αρκετό ύπνο, κάποια μορφή άσκησης (π.χ. βίντεο στο διαδίκτυο) για τη θωράκιση της σωματικής αλλά και της ψυχικής μας υγείας. Αποφεύγουμε να κρατάμε τα παιδιά απασχολημένα με περιττά σνακ ή να τρώμε για συναισθηματικούς λόγους (άγχος, πλήξη κτλ.)

 

Και τέλος, χρειάζεται να είμαστε ρεαλιστές:

 

α) δεν είμαστε επαγγελματίες παιδαγωγοί- εμψυχωτές- ακόμα και αν ήμασταν όμως, δεν είναι εφικτό να μπαίνουμε σε μια διαδικασία μαραθώνιου ποιοτικής απασχόλησης των παιδιών. Θα γίνουν και λάθη, θα υπάρξουν και δύσκολες στιγμές, και κενές μέρες. Χρειάζεται ευρηματικότητα αλλά σε λογικά πλαίσια.

β) χρειάζεται να δίνουμε έμφαση στην αυτοφροντίδα μας, ώστε να είμαστε κι εμείς ως γονείς δυνατοί σε αυτήν την δοκιμασία. Πρακτικές αυτοφροντίδας αφορούν το διάβασμα ενός βιβλίου, ένα χαλαρωτικό μπάνιο, ένα χαλαρό γεύμα, διαλογισμό ή προσευχή, γυμναστική, τηλεφωνική επικοινωνία με οικεία πρόσωπα που μας κάνουν να νιώθουμε όμορφα, απομάκρυνση από οθόνες και περιορισμός των ειδήσεων, χαλαρωτικά αφεψήματα, γέλιο (το καλύτερο και πιο εύκολα διαθέσιμο αγχολυτικό!), πράξεις αλτρουισμού (καλλιεργούν ικανοποίηση για τον εαυτό μας), περιποίηση του σώματος, ενασχόληση με δημιουργικά χόμπι, βαθιές αναπνοές…

Σε λίγο καιρό θα έχουν περάσει όλα αυτά και θα μπορέσουμε να επανέλθουμε σταδιακά στη ζωή μας όπως περίπου την αφήσαμε- μπορούμε όμως να επιτρέψουμε σε αυτό που μας έτυχε να μας διδάξει πολλά και να βγούμε από αυτό σοφότεροι και φυσικά πιο δεμένοι.
Εύχομαι σε όλους μας καλή δύναμη, συνεργασία, ενσυναίσθηση, κατανόηση, ψυχραιμία, αισιοδοξία, τύχη και φυσικά…υγεία!
Με εκτίμηση,
Καλλιόπη Εμμανουηλίδου,
Ψυχολόγος- συγγραφέας

Λίγα λόγια για την Καλλιόπη Εμμανουηλίδου

 

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσε στην Κατερίνη. Έπαιξε, ζωγράφισε, διάβασε, έπαιξε μουσική, τραγούδησε, μαγείρεψε, γέλασε, σκέφτηκε, έγραψε ιστορίες και ποιηματάκια, έφτιαξε κατασκευές αλλά και μαγικά φίλτρα από ροδοπέταλα και γκαζόν, που έκαναν καλά τους ανθρώπους.

Με αυτά τα εφόδια στις αποσκευές της έφυγε στα Ιωάννινα και έπειτα στη Μ.Βρετανία, όπου σπούδασε, επιμορφώθηκε και εργάστηκε. Το 2007 επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, όπου και πάλι ζωγραφίζει, διαβάζει, παίζει μουσική, τραγουδάει, μαγειρεύει, γελάει, σκέφτεται, φτιάχνει κατασκευές. Αντί να φτιάχνει μαγικά φίλτρα, γράφει βιβλία για τους ανθρώπους και εργάζεται ως ψυχολόγος και επιμορφώτρια.»

 

ΙΩΑΝΝΑ ΣΕΡΑΦΕΙΜΙΔΟΥ: γιατί φωτίζουν οι Πυγολαμπίδες

Γράφει η Ιωάννα Σεραφειμίδου

 

Την άνοιξη έκανα μια επαγγελματική φωτογράφηση και έτσι αναρωτήθηκα πού και πώς θα ήθελα να φωτογραφηθώ για να με εκφράζει όσο το δυνατόν περισσότερο. Ήθελα με λίγα λόγια αυτή η εικόνα να λέει κάτι για εμένα, να μοιράζεται μια ιστορία και να περιγράφει κάτι που αγαπάω. Ήθελα να γνωρίσεις τη φιλοσοφία μου και εμένα λίγο καλύτερα.

Σήμερα, που ξαναδιαβάζω τις παρακάτω 💛, που έγραψα τότε, κατανοώ πως εδώ και περισσότερο από 10 χρόνια αγαπώ να υπηρετώ τους ανθρώπους να γίνονται όλα αυτά που ονειρεύεται η ψυχή τους να ΕΙΝΑΙ.

Ο δικός μου τρόπος να το κάνω αυτό, ξεκινώντας πριν από 11 χρόνια, ήταν να τους φέρω σε επαφή με το παιδί που κρύβεται μέσα τους. Έτσι, χωρίς να το καταλάβω, δημιούργησα τις www.pigolampides.gr.

Πίστευα πως αν καταφέρουμε να θυμηθούμε πως νιώθαμε όταν ήμασταν παιδιά, θα νιώθαμε ολοκληρωμένοι, θα είμασταν πιο αληθινοί και τίμιοι γονείς, θα μεγαλώναμε υγιείς ανθρώπους και θα αλλάζαμε με κάποιον τρόπο τον κόσμο, αφού όλοι θα παραμέναμε τέλειοι, ακριβώς όπως όταν γεννηθήκαμε.

Κανένας «μεγάλος» δε θα στερούσε από τα παιδιά τη σοφία που κουβαλάνε μέσα τους, θα σεβόταν τη γνώμη τους και θα τα στήριζε να είναι ο εαυτός τους, μοναδικός και ιδιαίτερος, όπως κάθε άνθρωπος που έρχεται στη γη. Έτσι, δε θα χρειαζόταν τα παιδιά μας να πετάξουν τόσα φορτία και στρεβλωμένες πεποιθήσεις, όπως κουβαλάμε εμείς και κάνουν τη ζωή μας αφόρητη κάποιες φορές.

Είναι αλήθεια πως φοβήθηκα λίγο να μοιραστώ με αυτόν τον τρόπο την αλήθεια μου, νόμιζα πως θα μου έλεγε ο κόσμος «και ποια νομίζεις πως είσαι; που ξέρεις εσύ τι θέλω εγώ και το παιδί μου;» Και έτσι «κρύφτηκα» πίσω από ένα site, φιλοδοξώντας ωστόσο να φέρω σε επαφή όλους τους γονείς και τα παιδιά τους με τις τέχνες, τα βιβλία, το παιχνίδι, τη φύση, την περιπέτεια και τη δημιουργικότητα.

Ως ένα βαθμό, το ξέρω, τα κατάφερα, και νιώθω ευγνώμων για αυτό, για την αγκαλιά όλου του κόσμου, που δε τη θεώρησα ποτέ δεδομένη.

Ωστόσο νιώθω πως τώρα ανοίγεται ένας νέος δρόμος μπροστά μου. Θέλω να υπηρετήσω πιο συνειδητά τους μεγάλους να αποδεχτούν και να αγκαλιάσουν αυτό που είναι. Η ζωή είναι στο εδώ και τώρα, σε όσα συμβαίνουν, και μπορούμε πάντα να επιλέξουμε με ποια γυαλιά θα δούμε.

Τα παιδιά μας βοηθούν πολύ σε αυτό γιατί είναι αγνά και σοφά, ζουν πάντα στο παρόν και είναι ο καθρέφτης μας. Έχουμε λοιπόν, μια τεράστια ευκαιρία, μέσω της παραμονής μας στο σπίτι, εξαιτίας του COCOVID – 19, να αγκαλιάσουμε την ευκαιρία αυτή, να μάθουμε, να ησυχάσουμε, να μοιραστούμε, να εμπιστευτούμε, να κλάψουμε, να γελάσουμε και να βγούμε πιο αληθινοί (και όχι δυνατοί – μου άρεσουν πολύ τα δώρα της ταπεινοσύνης). Να γίνουμε τρωτοί μπροστά στα παιδιά μας και την οικογένειά μας και να μεγαλώσουμε όλοι μαζί.

——————–

Παρακάτω σου ανοίγω ένα παράθυρο σε όσα αγαπώ και πιστεύω και θα χαρώ πολύ να μοιραστείς και εσύ μαζί μου, τη δική σου, ανθρώπινη πλευρά.

 

💛 Ζω στη Θεσσαλονίκη: Η φύση και η ηρεμία είναι κάτι με το οποίο θέλω να γεμίζω τη ζωή μου, έτσι τα πάρκα της παραλίας της Θεσσαλονίκης είναι κάτι που με εκφράζουν πολύ. Ο ορίζοντας της θάλασσας και το βουνό του Ολύμπου είναι κάτι που επίσης δένει με αυτή την ανάγκη. Μου αρέσει η αισθητική της νέας παραλίας και νιώθω πως συνδέεται πολύ με την urban αισθητική μια παραθαλάσσιας μοντέρνας πόλης, όπως η Θεσσαλονίκη. Μου αρέσουν πολύ και οι βόλτες!

💛 Προσπαθώ να ακούω και να αγαπώ το παιδί που κρύβεται μέσα μου: Η ανάγκη μου να χαίρομαι με τα απλά πράγματα και η υπενθύμιση πως κατά βάθος όλοι μέσα μας είμαστε μικρά παιδιά δε με εγκαταλείπει ποτέ. Οι www.pigolampides.gr έγινε από μια τέτοια εσωτερική ανάγκη, να παρακινήσω και άλλους «μεγάλους» να νιώσουν και πάλι (μέσα από το παιχνίδι) μικρά παιδιά.

💛 Αγαπώ τα βιβλία. Αλλά όχι μόνο: Τα βιβλία, η δια βίου μάθηση, η απόλαυση της ανάγνωσης και τα παιχνίδια με τις λέξεις με καθησυχάζουν πολύ.

💛 Αυτό που με αντιπροσωπεύει είναι η οικογένεια:
Η σκηνή συμβολίζει για εμένα το σπίτι και την οικογένεια, τη φωλιά στην οποία αγαπώ να κουρνιάζω.

💛 Το αγαπημένο μου χρώμα είναι το μαύρο: Αλλά μια φίλη μου στυλίστρια λέει πως το άσπρο και το μαύρο δεν είναι χρώματα γι’αυτό και επιλέγω το κίτρινο για χρώμα. Είναι το χρώμα που συμβολίζει για μένα το φως, τον ήλιο, τη χαρά, την ελπίδα. Είναι και το χρώμα των πυγολαμπίδων όταν φωτίζουν.

💛 Μου αρέσουν οι συνεργασίες: Οι συνέργειες με ανθρώπους που μοιραζόμαστε κοινά οράματα και φιλοσοφία είναι κάτι που με εμπνέει καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής μου πορείας.

Αν θέλεις να έρθεις στο group που δημιούργησα στο viber για τακτική έμπνευση είσαι ευπρόσδεκτος -η.  http://bit.ly/viber_pigolampides

// ⛺️Ευχαριστώ την CozyKids για την παραχώρηση της υπέροχης teepee (αλλά και την εμπνευστική συνεργασία) που δε θα μπορούσε να ταιριάζει καλύτερα με το brand identity των πυγολαμπίδων. 📷 Arte Di Tre studio

Καλημέρα λαμπερή,

Ιωάννα

Tα παιδιά φτιάχνουν το δικό τους ανάποδο παραμύθι παρέα με το Genderhood

 

Το Genderhood είναι μια οργάνωση που ειδικεύεται σε ζητήματα ισότητας των φύλων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δραστηριοποιείται από το 2017 στη Θεσσαλονίκη, ενώ ταξιδεύει ανά την Ελλάδα εκπονώντας βιωματικά εργαστήρια σε παιδιά και ενήλικες σε σχολεία, Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης, παιδικά φεστιβάλ και εκθέσεις, βιβλιοπωλεία, κατασκηνώσεις και πολιτιστικούς χώρους. Πίσω από την ιδέα του Genderhood κρύβεται η Σοφία Κωνσταντοπούλου (επικοινωνιολόγος) και η Νίκη Παντελιού (εκπαιδευτικός), που μαζί με την Ιωάννα Νικολαΐδου (νηπιαγωγό)  ετοιμάζουν καινούργιους κόσμους όπου όλοι και όλες θα χωρούν.

Στη Θεσσαλονίκη, θα το βρεις φέτος στα Δημιουργικά Βιβλιοπωλεία Παραμυθούπολη (Ευκαρπία) και Νους και Γνώση (Χαριλάου) αλλά και στο Playlab στον Εύοσμο.

Οι Πυγολαμπίδες ανέκριναν τη Σοφία Κωνσταντοπούλου, η οποία με χαρά έλυσε όλες μας τις απορίες!

Ποια πιστεύετε πως είναι η λειτουργία των παραμυθιών και τι προσφέρει δυνητικά στα παιδιά που διαβάζουν ή ακούνε την αφήγηση παραμυθιών;

Τα παραμύθια είναι η πύλη στον κόσμο του φανταστικού. ‘Έτσι απλά.  Έχουν μαγικές ιδιότητες: ταξιδεύουν τα παιδιά σε κόσμους μακρινούς και σχεδόν δωρεάν,  προσφέρουν συντροφιά ακόμη και κάτω από το μοναχικό φως του κομοδίνου, δημιουργούν ένα ασφαλές σκηνικό για αντιμετώπιση δυσβάσταχτων περιπετειών, προκαλούν ταυτίσεις με ήρωες και ηρωίδες με χαρακτηριστικά πρωτοφανή. Ε, δεν είναι και λίγα. Αν, λοιπόν, ένα παιδί έρχεται συστηματικά σε επαφή με παραμύθια, ο ψυχισμός του διαμορφώνεται με υποσυνείδητο τρόπο ώστε και η ίδια τους η προσωπικότητα για τη μετέπειτα ζωή πολύ πιθανό να έχει χαρακτηριστικά από τις ταυτίσεις που έκανε στην παιδική ηλικία. Γι’ αυτό κι εμείς επιλέξαμε τα παραμύθια να γίνουν το εργαλείο μας για την καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων.

 

Καλά όλα αυτά, αλλά γιατί διαλέξατε να διαβάσετε Παραμύθια Ανάποδα;

Είναι απλό. Τα κλασικά παραμύθια τα διαβάσαμε από την καλή. Καιρός, λοιπόν, να τα διαβάσουμε και από την ανάποδη. Και μ’ αυτό θέλω να πω ότι στις μέρες μας τα παιδιά της γενιάς 2.0 έχουν ανάγκη να δημιουργήσουν ταυτίσεις που θα τα προ-ετοιμάσουν για την ενήλικη ζωή και όσες δυσκολίες και ευκολίες αυτή θα φέρει.  Δε θα αρκούσε να διάβαζαν μόνο πόσο υπομονετικές και όμορφες πρέπει να είναι οι Σταχτοπούτες, ούτε πόσο θαρραλέοι και τρανοί πρέπει να είναι οι ιππότες των παραμυθιών. Θέλουμε παιδιά που να έρχονται κοντά με πρότυπα που όλα τα μπορούν: από ένα κορίτσι που ονειρεύεται να γίνει μηχανικός μέχρι ένα αγόρι που εκφράζει τα συναισθήματά του χωρίς ντροπή.

 

Και τι θα γίνει αφού διαβάσετε τα ανάποδα παραμύθια σας;

Έχουμε σχεδιάσει υλικό για 7+1 βιωματικά εργαστήρια. Το Παραμύθι Ανάποδα έχει πρώτα-πρώτα την αφήγηση του παραμυθιού. Έπειτα τη δραματοποίηση μέσα από το φαντασιακό παιχνίδι ρόλων. Ύστερα τη δημιουργία σκηνικών που πλαισιώνουν τον κόσμο των παραμυθιών και, τέλος, πρακτικές δημιουργικής γραφής  ώστε να γραφτεί ένα μεγάλο συλλογικό παραμύθι από τα ίδια τα παιδιά.

 

Πόσο δεκτικοί είναι οι γονείς στο να σας ακούνε για τις πρακτικές μεγαλώματος των αγοριών και των κοριτσιών τους πέρα από στερεότυπα;
Οι γονείς θέλουν να εμπιστευτούν, θέλουν να νιώσουν ότι έχουν στήριξη πάνω σε θέματα μεγαλώματος των παιδιών τους. Είναι όμως τόσα πολλά τα ερεθίσματα που φτάνουν στους γονείς, που τελικά μπερδεύονται. Σε κάθε ευκαιρία μας δείχνουν ότι θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους, να τα βλέπουν δυνατά, να στέκονται στα πόδια τους. Βέβαια, είναι και φοβισμένοι, γιατί είμαστε μια κοινωνία που οι παραδόσεις καλά κρατούν και  δεν ξέρουν αν οι επιλογές των παιδιών τους μπορεί να τα αποκλείσουν από την κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση, η εμπειρία που έχουμε εμείς με τους γονείς  δείχνει ότι όσο πιο πολύ ακούνε τα ίδια τα παιδιά, τόσο πιο πολύ μαθαίνουν να εμπιστεύονται αυτά τα ίδια. Σε αυτό σίγουρα είναι αρκετά δεκτικοί οι γονείς του σήμερα και είμαστε βέβαιες ότι οι γονείς του αύριο θα είναι ακόμη περισσότερο.

 

Με ποιον τρόπο μπορούμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά του Δημοτικού να μιλούν για τα συναισθήματά τους και να εκφράζονται χωρίς φόβο, ανεξάρτητα αν είναι αγόρια ή κορίτσια; Υπάρχει κάποια δραστηριότητα που θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι γονείς ή οι δάσκαλοι/δασκάλες;

Το στοίχημα είναι να κάνουμε τα παιδιά να μας εμπιστευτούν και να θέλουν να μοιραστούν μαζί με εμάς και την οικογένειά τους τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.  Έχουμε επιλέξει να απευθυνόμαστε στα παιδιά με εργαλεία της μη τυπικής εκπαίδευσης, γιατί και οι ίδιες ξέρουμε ότι η βιωματική μάθηση μας έχει ήδη προσφέρει εμπειρίες που πιθανότατα να μην τις είχαμε πριν. Αφού μιλάμε στα παιδιά με παραμύθια, με παραμύθια πρέπει να τα παροτρύνουμε να μας μιλήσουν και αυτά. Εκεί μπορούν να χωρέσουν όλες τις σιγουριές και τις ανασφάλειές τους, τις δυνάμεις και τις αδυναμίες τους. Δεν είναι ανάγκη να γίνει με τον τρόπο που προτείνουμε εμείς. Μπορεί να γίνει στο σαλόνι με ένα σεντόνι για τεντόπανο ή στη σχολική τάξη μέσα στο μάθημα της Γλώσσας.

 

Είστε γονέας;
Προτείνετε στο σύλλογο γονέων & κηδεμόνων να φιλοξενήσει ένα από τα εργαστήρια της ομάδας ή απλά γνωρίστε την ομάδα του Genderhood σε μια από τις εκδηλώσεις που οργανώνει.

Είστε εκπαιδευτικός;
Επικοινωνήστε με το Genderhood και καλέστε τα εκπαιδευτικά προγράμματα να έρθουν στο σχολείο σας.

Για περισσότερες πληροφορίες ➡ https://bit.ly/2mgIYm0
ή στείλτε mail στο 📨 info@genderhood.org
FBhttps://www.facebook.com/Genderhood

 

 

Μπορεί η Barbie να γίνει τα πάντα;

Γράφει η Σοφία Κωνσταντοπούλου | www.genderhood.org

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: οι περισσότερες από εμάς όταν ήμασταν μικρές είχαμε μια απ’ αυτές και μάλιστα απολαμβάναμε να την ντύνουμε, να τη στολίζουμε και να την πάμε για ψώνια με τις ψηλοτάκουνες γόβες της.

Αυτά όταν ήμασταν μικρές. Τι γίνεται τώρα που θέλουμε να περάσουμε στα παιδιά άλλα πρότυπα, για το τι σημαίνει να είσαι κορίτσι ή αγόρι; Κι αφού λέμε ότι τα παιχνίδια δημιουργούν μία ποπ κουλτούρα γύρω από τις επιλογές των παιδιών, μοιραζόμαστε μαζί σας κάποιες από τις τοπ ανησυχίες μας.

Η Mattel και το προϊόν-αστέρι της, η πασίγνωστη σε όλους/όλες Barbie έχει λανσάρει μια διαφημιστική καμπάνια για τα επαγγέλματα που η κούκλα ενθαρρύνει τα κορίτσια να ακολουθήσουν. Αυτή η διαφημιστική καμπάνια ομολογώ ότι με έχει μπερδέψει. Την ονομάζει «Μπορείς να γίνεις οτιδήποτε». Πράγματι φαίνεται κάποια κορίτσια να μπορούν να γίνουν για μια μέρα ό,τι θέλουν. Σε συνεργασία με το τμήμα δημοσίων σχέσεων της Barbie οργανώνονται συναντήσεις καθοδήγησης με γυναίκες επαγγελματίες διάφορων κλάδων. Τα κορίτσια μπορούν να γίνουν από κτηνίατροι σε ζωολογικό κήπο, παρουσιάστριες τηλεοπτικού show, καθηγήτριες πανεπιστημίου, μελισσοκόμοι και πάει λέγοντας.

Εξαιρετική η ιδέα της Βarbie. Δε λέω! Και πράγματι τα κορίτσια φαίνεται να το διασκεδάζουν και να εμπνέονται. Αλλά για μια στιγμή; Δε μιλάμε για την ίδια κούκλα που από τις απαρχές της γέννησής της, το 1959, μας δίνει συνεχώς το πρότυπο της γυναικείας ομορφιάς, με τις ανύπαρκτες καμπύλες, τα ξανθά όλο λάμψη μαλλιά, τα γαλάζια μάτια και το πάντα χαμογελαστό πρόσωπο; Η Βarbie έχει καταφέρει να γίνει είδωλο των κοριτσιών από τη νηπιακή κιόλας ηλικία. Έρευνες έχουν δείξει ότι κορίτσια που ταυτίζονται με την Barbie δυσκολεύονται να αποδεχθούν το σώμα τους και παρουσιάζουν συμπτώματα διατροφικών διαταραχών. Παρόλα αυτά οι γονείς, οι θείοι/ες και οι νονοί-ές φαίνεται να εμπιστεύονται τυφλά τον αστέρα της παιχνιδοβιομηχανίας, που ακούει στο όνομα Barbie.

Κι ενώ η καμπάνια «Μπορείς να γίνεις οτιδήποτε» μάλλον έχει στραφεί στο άνοιγμα ενός δρόμου πολλαπλών επιλογών για την ενδυνάμωση των παιδιών, είδα το βίντεο της Barbie  με τίτλο «Το ήξερες;» και πάλι μπερδεύτηκα. Εδώ εμφανίζεται ένα παιδί εξαιρετικά θυμωμένο να παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για το πόσο λίγες γυναίκες είναι επαγγελματίες σεφ συγκριτικά με τους άνδρες. Το βίντεο προτρέπει τα κορίτσια να παίζουν παιχνίδια ρόλων με τα κουζινικά της Barbie προκειμένου να εξοικειωθούν με τη μαγειρική και να γίνονται σεφ όλο και περισσότερες γυναίκες.

Δείτε ΕΔΩ.

Τέλεια είναι τα παιχνίδια ρόλων και τέλειο είναι τα παιδιά να καταστρώνουν τα δικά τους σενάρια φαντασίας και να παίζουν συμβολικό παιχνίδι. Το έχουμε δοκιμάσει στα βιωματικά μας εργαστήρια και επιβεβαιώνουμε ότι λειτουργεί. Βέβαια πώς είμαστε σίγουρες ότι η προτροπή του θυμωμένου κοριτσιού θα επαληθευτεί; Πώς υποθέτουμε ότι παίζοντας με κουζινικά τα κορίτσια θα γίνουν οι σεφ του μέλλοντος και όχι οι αιώνιες νοικοκυρές που παράλληλα με καλές επιχειρηματίες, γιατροί, επιστήμονες θα πρέπει να είναι και οι αιώνιες μαγείρισσες της οικογένειας;

Είναι άραγε μόνο μια στρατηγική marketing ή πράγματι προσπαθεί να ενδυναμώσει όλο και περισσότερα κορίτσια να γίνουν αυτό που ονειρεύονται;

Πείτε μας τη γνώμη σας από τα παιχνίδια ρόλων που αρέσει στα παιδιά σας να παίζουν με τη διάσημη κούκλα. Κάνουν τα κορίτσια σας να νιώθουν πιο δυνατά;

 

Λίγα λόγια για την Σοφία Κωνσταντοπούλου

Φεμινίστρια σε συνεχή αναζήτηση, ρομαντική ταξιδιώτισσα, λάτρης των μανιταριών και της θάλασσας.

Σπούδασε Επικοινωνία και Μ.Μ.Ε. στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών κι ο δρόμος της ζωής την έφερε να δουλεύει σε προγράμματα νέων σε ΜΚΟ της Μαδρίτης. Εμπνευσμένη από φεμινιστικές κολεκτίβες της Ισπανίας, άρχισε να εμπλέκεται σε σεμινάρια για παιδιά, νέες/νέους και γυναίκες με θέμα την ισότητα των φύλων. Έχει δραστηριοποιηθεί ενεργά σε projects σε Βραζιλία, Ισπανία, Βαλκάνια και Ελλάδα. Πρόσφατα, συμμετείχε στο πρόγραμμα START- Create Cultural Change στη Γερμανία, όπου γεννήθηκε το Genderhood. Τώρα που μιλάμε συνεχίζει τα ταξίδια της με το Genderhood στη μασχάλη και μαγεύεται από τις αφιλτράριστες αλήθειες που της χαρίζουν τα εργαστήρια με τα παιδιά.

 

Γνώρισε τη Σοφία Κωνσταντοπούλου και το Genderhood μέσα από τη συζήτηση που κάναμε στο facebook. 

To walk or not to walk? Ιδού η απορία!

Γιατί είναι σημαντικό τα παιδιά να πηγαίνουν περπατώντας στο σχολείο

 

Γράφει η Ελένη Καραντζή | Το μικρό σπίτι στο Λιβάδι & MiniMarketGreece

 

Όταν πριν από 5 χρόνια αρχίσαμε τα σούρτα φέρτα από το σπίτι στο σχολείο και τούμπαλιν, δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μας η εναλλακτική της μεταφοράς με το αυτοκίνητο. Είμαστε από τους τυχερούς. Το σχολείο βρίσκεται σε απόσταση πεντάλεπτου από το σπίτι μας και η διαδρομή αν και έχει ένα βαθμό δυσκολίας, «περπατιέται» άνετα. Όσο, όμως, πλησιάζει η ώρα που θα χτυπήσει το κουδούνι, οι γύρω δρόμοι γεμίζουν ασφυκτικά με αυτοκίνητα. Τα περισσότερα παιδιά έρχονται με τον προσωπικό τους σωφέρ: τους γονείς τους.

Η συζήτηση απασχολεί εδώ τα τελευταία χρόνια τους γονείς. Τους ίδιους γονείς που πριν από τριάντα χρόνια πήγαιναν ανέμελοι στο δικό τους σχολείο, περπατώντας. Οι κίνδυνοι υπήρχαν και τότε. Σήμερα, όμως, γιατί δεν βλέπει κανείς το «ταξίδι» από και προς το σχολείο, με ή χωρίς γονική επίβλεψη, σαν μια ευκαιρία για καθοδηγούμενη, έστω, ανεξαρτησία;

 

Τα πλεονεκτήματα

Το περπάτημα βελτιώνει την ακαδημαϊκή απόδοση, αφού μειώνει το στρες και αυξάνει τη δημιουργικότητα. Σύμφωνα με ερευνητές από το Υπουργείο Μεταφορών του Ηνωμένου Βασιλείου, εννέα στους δέκα μαθητές είναι πιο ανοιχτοί στη μάθηση, αν έχουν πάει στο σχολείο περπατώντας.

Το περπάτημα χαρίζει εμπειρία ζωής. Είναι η τέλεια ευκαιρία για τους μαθητές να ανεξαρτητοποιηθούν και να μάθουν να λαμβάνουν υπεύθυνες αποφάσεις. Επίσης, ορισμένα παιδιά αισθάνονται λιγότερο άγχος στο σχολείο, όταν γνωρίζουν τον δρόμο για την επιστροφή στο σπίτι.

Το περπάτημα βγάζει τα παιδιά έξω. Και τα παιδιά στις ημέρες μας δεν βγαίνουν αρκετά έξω.

Το περπάτημα κάνει καλό στην υγεία. Είναι, φυσικά, μια μορφή άσκησης.

Και τέλος, ένας προσεκτικός πεζός θα γίνει σίγουρα ένας προσεκτικός οδηγός στο μέλλον.

 

Το λεωφορείο που περπατάει

Στην Αμερική, σε πολλά σχολεία, έχει υιοθετηθεί ο θεσμός του “walking bus”. Πρόκειται για μια ομάδα παιδιών που φθάνουν στο σχολείο περπατώντας με έναν ή περισσότερους ενήλικες να τους συνοδεύουν. Όπως ένα κανονικό λεωφορείο, η διαδρομή έχει στάσεις, μια προκαθορισμένη πορεία, αφετηρία και τερματισμό. Οι γονείς που αναλαμβάνουν το ρόλο του «οδηγού» φροντίζουν για την ασφαλή μετακίνηση των παιδιών στο σχολείο και για την επιστροφή τους στο σπίτι. Εναλλακτική λύση του walking bus είναι το bicycle train, όπου η μετακίνηση γίνεται με το ποδήλατο.

 

Πότε είναι το παιδί έτοιμο να περπατήσει μόνο του έως το σχολείο

Τα παιδιά είναι, συνήθως, έτοιμα να περπατήσουν έως το σχολείο, χωρίς την επίβλεψη ενήλικα, στην ηλικία των 10 ετών. Τα μικρότερα παιδιά δεν κατανοούν πλήρως τους πιθανούς κινδύνους που θα μπορούσαν να συναντήσουν. Σε κάθε περίπτωση, όταν αυτονομηθούν, τον πρώτο καιρό, θα πρέπει να διατηρούν σταθερή τη διαδρομή προς και από το σχολείο. Ιδανικά, θα μπορούν να περπατούν με ένα μεγαλύτερο αδερφό ή με κάποιον συμμαθητή τους.

Στο Δρόμο για το Σχολείο

Στο ντοκιμαντέρ «Στο Δρόμο για το Σχολείο», ο θεατής παρακολουθεί τέσσερα παιδιά από τέσσερις διαφορετικές γωνιές του κόσμου να διανύουν μια απόσταση πολλών χιλιομέτρων για να φτάσουν στο σχολείο. Σε αυτή την περίπτωση δεν υφίσταται καν η επιλογή για το …αμάξι του μπαμπά και της μαμάς και οι μη προνομιούχοι μαθητές αναγκάζονται να περπατούν ασυνόδευτοι για να φτάσουν στο θρανίο. Βέβαια, εδώ το δυνατό μήνυμα αφορά το πόσο τυχεροί είμαστε στον δυτικό κόσμο αφού θεωρούμε δεδομένο αγαθό την εκπαίδευση. Όμως, οι περιπετειώδεις διαδρομές των ηρώων, που θα χρειαστεί να αποφύγουν μέχρι και ελέφαντες στην πορεία τους, δεν συγκρίνονται με τίποτα με το δικό μας καθημερινό και σύντομο περπάτημα προς το σχολείο.

Δεν θα σχολιάσω καν το καλό που θα κάνουμε στο περιβάλλον, αν μεγαλώσουμε τα παιδιά μας με το σκεπτικό ότι αν μπορούμε να πάμε κάπου με τα πόδια, δεν χρειάζεται να πάμε με το αυτοκίνητο. Από μια τόσο μικρή αλλαγή όμως, την καθημερινή αυτή ρουτίνα, μπορεί να δημιουργήσεις τους ταξιδευτές του αύριο.

 

Κάνε κλικ

Active Access

Living Streets

 

Διάβασε

How to be an explorer of the world, Keri Smith

Τι έμαθα περπατώντας τον κόσμο, Λένα Διβάνη, Εκδόσεις Καστανιώτη

 

Δες

On the Way to School

 

Λίγα λόγια για την Ελένη Καραντζή

Κειμενογράφος σε freelance mode, κοιμίζει παιδιά (τα δικά της) τα τελευταία 9 χρόνια. Τον τελευταίο καιρό καταβροχθίζει σειρές στο Netflix, τεστάρει τα ισπανικά της στο Duolingo, θέτει reading challenges στο Goodreads και ακούει podcasts, όταν πάει για περπάτημα. Είναι internet junkie, λατρεύει το iPhone της και της αρέσει να διορθώνει ορθογραφικά λάθη.

ΡΟΔΑΝΙ: ένα εργαστήρι τέχνης για το παιδί και την οικογένεια.

Γράφει η Ιωάννα Σεραφειμίδου | www.pigolampides.gr

& απαντάει στις ερωτήσεις της η Παρασκευή Καρακίτσιου

Φωτογραφίες arteditre

Το Ροδάνι είναι ένα ηλιόλουστο και χαρούμενο εργαστήρι τέχνης για το παιδί και την οικογένεια. Η Παρασκευή Καρακίτσιου, η ψυχή του εργαστηρίου, είναι ψυχολόγος και παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας. Σε υποδέχεται πάντα με ένα μεγάλο χαμόγελο. Αφήνεσαι στο ρυθμό της, χαλαρώνεις μέσα στο χώρο και εμπλέκεσαι άθελά σου στην εμπειρία του παιχνιδιού.

Η Παρασκευή δίνει μεγάλη έμφαση στην παιδαγωγική αξία των Τεχνών στη Εκπαίδευση των μικρών παιδιών αλλά και στην ποιοτική συνύπαρξη όλης της οικογένειας. Υποδέχεται νέους γονείς μαζί με τα βρέφη και τα μικρά παιδιά τους και τη σκυτάλη παίρνει το παιχνίδι με τα χρώματα, τα εργαλεία, τις μπάλες, τα κουτιά που γίνονται αντικείμενα, τα υφάσματα και τις κορδέλες, τους ήχους και τη σιωπή.

Ο χώρος είναι φωτεινός, ζεστός, φιλικός και εμπνέει για παιχνίδι. Εδώ ξεχνάς για λίγο τα πρέπει και αφήνεσαι στα θέλω. Γίνεσαι παιδί μαζί με το παιδί σου και συνδέεσαι μαζί του μέσα από το παιχνίδι και τις τέχνες.

Τα προγράμματα προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας περιλαμβάνουν απογευματινά εργαστήρια τα οποία συνθέτουν τις τέχνες τους θεάτρου, του χορού και της μουσικής και της αισθητικής αγωγής σε δημιουργικούς κύκλους. Μετά τα τέλος των προγραμμάτων οι γονείς μπορούν να παραμείνουν στο χώρο και να παίξουν μαζί με τα παιδιά τους με τα παιχνίδια που βρίσκονται στο χώρο. Επίσης στο χώρο υπάρχει και βιβλιοθήκη με πολύ ωραία αναγνώσματα.

Φυσικά εδώ μπορείς να οργανώσεις και το παιδικό πάρτι του παιδιού σου! Ο χώρος φιλοξενεί άνετα έως 30 παιδιά καθώς και τους γονείς/συνοδούς τους, οι οποίοι μπορούν να βρίσκονται στην ξεχωριστή αίθουσα –καφέ, καθώς τα παιδιά απασχολούνται δημιουργικά.

Της ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας τα αγαπημένα της.

 

 

τρία αποφθέγματα που την εμπνέουν

  • «Το παιχνίδι είναι η εργασία της παιδικής ηλικίας» –Jean Piaget, Ψυχολόγος Ερευνητής της γνωστικής ανάπτυξης του παιδιού

Γιατί τόσο συχνά ξεχνάμε πως το παιχνίδι δεν είναι μόνο δικαίωμα του παιδιού αλλά και ο τρόπος του να μαθαίνει, να ανακαλύπτει τον κόσμο και να εξελίσσεται ψυχοσυναισθηματικά. Ότι ακριβώς δηλαδή θα έπρεπε να είναι και η εργασία για έναν ενήλικα.

 

 

  • «Κάθε συμπεριφορά του παιδιού είναι γλώσσα που θα πρέπει να αποκωδικοποιηθεί» Françoise Dolto, παιδίατρος και ψυχαναλύτρια.

Γιατί γλώσσα είναι όλα: είναι το κλάμα του βρέφους, το πείσμα του νηπίου, οι φανταστικές ιστορίες του μικρού παιδιού γεμάτες συμβολισμούς και παραδοξολογίες. Γλώσσα είναι όλα όσα επικοινωνούνται ανάμεσα στο γονέα και το παιδί, αυτά που η λογική μας μεταφράζει και η αγάπη μας κατανοεί.

  • «Τα παραμύθια χρησιμεύουν στα μαθηματικά όπως και τα μαθηματικά στα παραμύθια» Gianni Rodari, παιδαγωγός, συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας. 

Γιατί οι τέχνες (αφήγηση, κουκλοθέατρο, θέατρικό παιχνίδι, χορός, μουσική) προσφέρουν στο παιδί την καλλιέργεια της αποκλίνουσας και δημιουργικής σκέψης, η οποία αποτελεί μια σπίθα για να ανάψει η φλόγα της της έρευνας και της μάθησης.

 

 

Τρία Βιβλία που ανοίγει συχνά και τα προτείνει σε γονείς και εκπαιδευτικούς γιατί αποτελούν ανοιχτούς διαλόγους γύρω από ζητήματα οικογένειας, παιδικής ηλικίας και συμβολικού παιχνιδιού

 

Τρία τραγούδια που προτείνει για παιδικό πάρτι από την παιδική συλλογή της Putumayo World Music:

 

 

 

Τρεις οικογενειακές ταινίες anime του Ιάπωνα δημιουργού Χαγιάο Μιγιαζάκι που αγαπά να βλέπει ξανά και ξανά, γιατί συνδυάζουν την φαντασία και ευαίσθητα μηνύματα σε όμορφες εικόνες (για μεγαλύτερα παιδιά δημοτικού)

 

 

Τρεις Πρωτοβουλίες Κοινωνικών Οργανώσεων της πόλης τις οποίες θαυμάζει γιατί το σημαντικό τους έργο συνδέει τον κοινωνικό ιστό προς το όφελος όλων

 

 

Ενημερώσου για τα τμήματα στο Ροδάνι, κάνοντας κλικ εδώ

 

 Λίγα λόγια για την Παρασκευή Καρακίτσιου

Η Παρασκευή Καρακίτσιου σπούδασε Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης καθώς και Παιδαγωγική στο Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Έχει ειδικευτεί στο θεατρικό παιχνίδι και το κουκλοθέατρο και έχει συνεργαστεί με  σχολεία, δήμους και ιδιωτικούς φορείς στην υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και στην εμψύχωση, μέσω των Τεχνών, ομάδων  παιδιών προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.

Τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη ως υπεύθυνη της παιδαγωγικής ομάδας στο Ροδάνι-Εργαστήρι Τεχνών καθώς και ως εξωτερικός συνεργάτης της ΜΚΟ Άρσις.

 

Photo credits: arteditre.gr
#piglampidesadvertorial

Ποιοτικός χρόνος με το παιδί: μία από τις 5 γλώσσες της αγάπης

Απόσπασμα από το βιβλίο «Οι πέντε γλώσσες της αγάπης που καταλαβαίνουν τα παιδιά», των Γκάρι Τσάπμαν και Ρος Κάμπελ

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας

Αν η γλώσσα της της αγάπης του παιδιού σας είναι ο ποιοτικός χρόνος σας παραθέτουμε μερικές ιδέες ειδικά για γονείς. Ξεχωρίστε και επιλέξτε όποιες από αυτές κρίνετε κατάλληλες για να δοκιμάσετε κάτι καινούριο που πιστεύετε ότι θα εκτιμήσει το παιδί σας.

 

  • Αντί να περιμένετε να τελειώσετε πρώτα όλες σας τις δουλειές για να αφιερώσετε λίγο χρόνο στο παιδί σας, αφήστε το να συμμετέχει σε καθημερινές σας δραστηριότητες, μετατρέποντάς τες σε ευκαιρίες για ευχάριστη συντροφιά και συζήτηση. Αφήστε το, για παράδειγμα, να σας βοηθά να βάλετε πλυντήριο, να ψωνίσετε ή να σκουπίσετε τα φύλλα από τον κήπο ή τη βεράντα. Οι δουλειές σας μπορεί να πάρουν λίγο περισσότερο, αλλά ο χρόνος που θα περάσετε μαζί θα σας αποζημιώσει.

 

  • Όταν το παιδί σάς λέει κάτι σημαντικό, να σταματάτε ό,τι κι αν κάνετε για να έχετε επαφή μαζί του με τα μάτια.

 

  • Κανονίστε να τρώτε μαζί με το παιδί ένα υγιεινό κολατσιό, όπως μια φρουτοσαλάτα.

 

  • Βρείτε ανόητα πράγματα για να γελάτε μαζί και γελάτε με την καρδιά σας!

 

  • Αν το παιδί είναι αρκετά μεγάλο, μπορείτε να του δίνετε φωτογραφικές μηχανές μιας χρήσης για να αποτυπώνει σημαντικές οικογενειακές στιγμές.

 

  • Παραιτηθείτε από την τηλεοπτική εκπομπή της αρεσκείας σας για να παρακολουθήσετε μαζί με το παιδί σας το δικό του αγαπημένο πρόγραμμα.

 

  • Πηγαίνετε μαζί με το παιδί σε μαγαζιά παιχνιδιών και παίξτε μαζί του με μερικά διασκεδαστικά παιχνίδια, ακόμα κι αν δεν αγοράσετε τίποτα τελικά.

 

  • Όταν ρωτάτε το παιδί πώς ήταν η μέρα του, φροντίστε οι ερωτήσεις σας να είναι συγκεκριμένες και να μην επιδέχονται ως απάντηση ένα σκέτο «Ναι» ή «Όχι».

 

  • Όταν πηγαίνετε με τα μικρότερα παιδιά σας στο πάρκο ή στην παιδική χαρά, παίξτε μαζί τους αντί να τα επιτηρείτε απλώς από το παγκάκι. Σπρώξτε δυνατά την κούνια της κόρης σας να πάει ψηλά… Κάντε τσουλήθρα μαζί με τον γιο σας… Έτσι θα δημιουργήσετε αναμνήσεις που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή και ταυτόχρονα θα τους δείξετε την αγάπη σας.

 

  • Αντί να μένετε παθητικά κολλημένοι μπροστά σε μια οθόνη, προτιμήστε δημιουργικές ασχολίες όπως το τραγούδι, τον χορό ή τη ζωγραφική με δαχτυλομπογιές.

 

  • Προγραμματίστε μια συγκεκριμένη ώρα που θα αφιερώνετε αποκλειστικά στο καθένα από τα παιδιά σας. Γράψτε τη στο ημερολόγιο των υποχρεώσεών σας και μην επιτρέψετε να την εκτοπίσει καμία άλλη προτεραιότητα.

 

  • Εκπλήξτε ευχάριστα το παιδί σας με εισιτήρια για την ταινία που θέλει να δει ή με μια εκδρομή σε κάποιο ξεχωριστό μέρος. Πηγαίνετε μαζί για κάμπινγκ, παρακολουθήστε έναν αγώνα μπάσκετ ή ποδοσφαίρου ή επισκεφτείτε μαζί τα μαγαζιά ή τα αξιοθέατα της πόλης. Θα χτίσετε έτσι δυνατές αναμνήσεις που θα διαρκέσουν για πάντα. Αν μάλιστα απαθανατίσετε τις όμορφες αυτές στιγμές με φωτογραφίες, η έκπληξη θα μείνει αξέχαστη για το παιδί.

 

  • Αν είναι δυνατό, πάρτε μια μέρα μαζί σας το παιδί στη δουλειά σας. Συστήστε το στους συναδέλφους σας και γευματίστε μαζί του στο μεσημεριανό διάλειμμα.

 

  • Μετατρέψτε κάποιον ειδικό χώρο του σπιτιού σε αποκλειστικό χώρο παιχνιδιού για σας και το παιδί. Ένα μεγάλο ντουλάπι ή το δωμάτιο υπηρεσίας μπορεί να γίνει το «κάστρο» σας, ενώ μια γωνιά του γκαράζ μπορεί να γίνει το «εργαστήριό» σας.

 

  • Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των διακοπών. Κάντε μαζί έρευνα στο διαδίκτυο.

 

  • Στήστε μια σκηνή στον κήπο, την αυλή ή τη βεράντα. Χρησιμοποιήστε φακούς και καλάθι για πικ νικ για να ολοκληρώσετε το σκηνικό της κατασκήνωσης.

 

  • Όποτε μπορείτε, πηγαίνετε όλοι μαζί για περίπατο ή κάντε ποδήλατο μαζί στην εξοχή. Βρείτε ευκαιρίες να συνδυάζετε τον χρόνο που θα περνάτε μαζί με φυσική άσκηση.

 

  • Τρώτε όσο το δυνατό περισσότερα γεύματα μαζί ως οικογένεια. Κάντε την ώρα του βραδινού ξεχωριστή καθιερώνοντας τη συνήθεια να αφηγείστε ο ένας στον άλλο πώς περάσατε τη μέρα σας. Η προσευχή μπορεί επίσης να φέρει τα μέλη μιας οικογένειας πιο κοντά.

 

  • Αφιερώστε λίγο επιπλέον χρόνο στο παιδί σας όταν το βάζετε για ύπνο το βράδυ. Κάντε τα παραμύθια, την κουβεντούλα για το πώς πέρασε η μέρα και τη βραδινή προσευχή κομμάτι της καθημερινής σας ρουτίνας.

 

  • Την ώρα που το παιδί κάνει τα μαθήματά του, μπορείτε να τελειώσετε κι εσείς τη δουλειά που έχετε φέρει από το γραφείο. Πείτε του τι ακριβώς κάνετε και δουλέψτε πλάι πλάι.

 

  • Φυτέψτε κάτι μαζί. Αν αρέσει ιδιαίτερα στο παιδί σας να βρίσκεται στο ύπαιθρο, φτιάξτε μαζί έναν μικρό ανθόκηπο, φυτέψτε καλοκαιρινά λαχανικά ή διακοσμήστε μαζί την αυλή ή τη βεράντα. Θα δημιουργήσετε έτσι θετικές αναμνήσεις που θα κρατήσουν για όλη τη ζωή.

 

  • Φτιάξτε μαζί φωτογραφικά λευκώματα στον υπολογιστή.

 

  • Όταν βλέπετε μαζί τις κοινές σας φωτογραφίες, συζητάτε τις όμορφες εμπειρίες που σας θυμίζουν.

 

  • Τις βροχερές μέρες που πρέπει να μένετε μέσα, καθίστε στο ίδιο δωμάτιο με το παιδί, διαβάζοντας ο καθένας σιωπηλά το βιβλίο ή το περιοδικό του.

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Το ότι αγαπάτε το παιδί σας είναι αυτονόητο. Πώς μπορείτε όμως να του το δείξετε για να το νιώθει ουσιαστικά και το ίδιο; Τo παιδί έχει την ανάγκη να αισθάνεται ότι το αγαπάτε. Τι συμβαίνει όμως αν εκείνο και εσείς μιλάτε διαφορετική γλώσσα αγάπης; Πώς μπορείτε να βεβαιω­θείτε ότι το παιδί καταλαβαίνει και νιώθει την αγάπη που του δείχνετε;

Αυτό το βιβλίο θα σας βοηθήσει:

– Να ανακαλύψετε τη γλώσσα της αγάπης που μιλά το παιδί σας
– Να κατανοήσετε πώς συνδέονται οι γλώσσες της αγάπης με την επιτυχή μάθηση
– Να συνειδητοποιήσετε πώς οι γλώσσες της αγάπης βοηθούν στην πειθαρχία
– Να οικοδομήσετε μια σχέση βασισμένη στην αγάπη χωρίς όρους.

Περιλαμβάνει Παιχνίδι για να ανακαλύψετε τη δική σας γλώσσα της αγάπης.

 

«Πώς έλυσα το μεγάλο μυστήριο του Λευτέρη»: Η ιστορία πίσω από την ιστορία

Αυτό το καλοκαίρι γνώρισα την Αλεξάνδρα. Αλλά γνώρισα και τον Αναστάση, τον γιο της. Μαζί έγραψαν ένα πολύ τρυφερό βιβλίο, για έναν ήρωα που έχει αυτισμό και θα μπορούσαμε όλοι κάποια στιγμή να είχαμε γνωρίσει. Για την ακρίβεια η Αλεξάνδρα έγραψε το βιβλίο και ο Αναστάσης το έντυσε με τις πολύ όμορφες ζωγραφιές του. Συγκινήθηκα πολύ όταν διάβασα το βιβλίο και της ζήτησα να μου πει την ιστορία του. Και το έκανε με χαρά. Αν είσαι εκπαιδευτικός θα βρεις πολύ χρήσιμες και τις δραστηριότητες που προτείνει στο τέλος. Η Αλεξάνδρα και ο Αναστάσης (και φυσικά ο μπαμπάς τους) ζουν στην Καστοριά και ελπίζουμε να έρθουν σύντομα στη Θεσσαλονίκη για να μας παρουσιάσουν το βιβλίο τους. – Ιωάννα

 

Τίποτα δεν είναι χωρίς νόημα, αρκεί να θέλει κάποιος να ψάξει για να το βρει!

 

Γράφει η Αλεξάνδρα Κόλκα |alexandrakolka.blogspot.com

«Έι, ψιτ, σε εσένα μιλάω! Ξύπνα σου λέω, έχω μια ιστορία να σου πω! ΄Ει, ξύπνα

Αυτή ήταν η πρώτη μου συνάντηση με τον Μένιο μια ώρα πρωινή, πολύ πρωινή θα έλεγα, καθώς βρισκόμουν προστατευμένη κάτω από ένα πυκνό σύννεφο ύπνου. Προσπάθησα να τον διώξω για να κοιμηθώ. Μια στροφή, δύο στροφές.. Ουφ! Τα κατάφερα! Ή έτσι νόμιζα τέλος πάντων, μέχρι την επόμενη χαραυγή που άκουσα πάλι τη λεπτή, επιτακτική φωνή του να μου ψιθυρίζει επίμονα:

«Μην μου κάνεις την κοιμισμένη, έχω μια ιστορία να σου πω, σου λέω! Μην μου κρύβεσαι! Έι, ψιτ, πρέπει να σου την πω, δεν θέλω να την ξεχάσεις! Φτου και βγαίνω! Ξεκινάω…».

Κάπως έτσι ξεκίνησε ο Μένιος να μου διηγείται την ιστορία του, για το μεγάλο μυστήριο που σκέπαζε τη συμπεριφορά του νέου του συμμαθητή του Λευτέρη. Και καθώς μου μιλούσε, ανάμεσα σε μισάνοιχτα βλέφαρα και βαθιές νυσταγμένες ανάσες, γύριζε πίσω ο χρόνος, τότε που ήμουν κι εγώ παιδί σε ένα μικρό χωριό, που για μένα ήταν ο κόσμος όλος.

Και μαζί με τον χρόνο που γύριζε, ξαναγέμιζαν τη μνήμη μου αισθήσεις και συναισθήματα της μικρής εκείνης Αλεξάνδρας.

Ξαναθυμήθηκα τις έντονες φωνές…

«Πού πας έτσι; Τι φοράς; Πάλι τα κουδούνια χτυπούσες; Μα δεν καταλαβαίνεις ότι ενοχλείς;».

Ξαναθυμήθηκα τη ματιά των άλλων πάνω μου, που στο παιδικό μου κεφάλι συχνά-πυκνά αποκωδικοποιούνταν ως «αυτή είναι η ανιψιά της, ναι, σου λέω, η ανιψιά εκείνης που τριγυρνάει συνέχεια με τις παντόφλες!».

Ξαναθυμήθηκα το συναίσθημα της ντροπής, της ενοχής, του βουβού πόνου και της ανακούφισης κάθε φορά που «εκείνη» πήγαινε στους «γιατρούς».

Από τότε θυμάμαι να προσπαθώ να καταλάβω το νόημα των λόγων και των πράξεών της. Είχε αυτισμό; Όχι δεν είχε αυτισμό, κάτι άλλο είχε. Κάτι άλλο που ποτέ, όμως, κανείς εκείνη την εποχή δεν εξήγησε, ποτέ δεν έβαλε σε λόγια αλλά πάντα κυκλοφορούσε πάνω από το κεφάλι μου, μέσα μου και έξω μου, σαν ένα θλιβερό υπονοούμενο. Και ως έτσι, μυθικές οι διαστάσεις που έπαιρνε.

Πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα, αν είχε βρεθεί ένας άνθρωπος, να ακούσει όλα όσα είχα να πω, για το μυστήριο που είχα πλάσει γύρω από τη ζωή της, πόσο λιγότερο βαριά, αν είχε βρεθεί κάποιος να νοηματοδοτήσει την αλλόκοτη και, μερικές φορές, απρόβλεπτη συμπεριφορά της και με τον τρόπο αυτό να μου επιτρέψει να απελευθερωθώ, να αφεθώ στον μοναδικό τρόπο με τον οποίο ήξερε να αγαπά, δίχως να φοβάμαι ότι θα με απορρίψουν γι’ αυτό.

Και να που τώρα, πολλά καλοκαίρια και φθινόπωρα μετά, τη χρονιά που την αποχαιρέτισα για τελευταία φορά, πήρα μια ανάσα βαθιά και παρατεταμένη και την έβγαλα πάνω στο χαρτί, αποτυπώνοντας τους ψίθυρους του Μένιου και του Λευτέρη και μαζί με αυτούς την «κρυμμένη» παιδική μου φαντασία.

Το βιβλίο «Πώς έλυσα το μεγάλο μυστήριο του Λευτέρη», από τις Εκδόσεις ΚΟΜΝΗΝΟΣ, γράφτηκε με σκοπό να μην ξεχνάμε μαμάδες, πατέρες, αδέρφια, άλλοι συγγενείς, φίλοι, δάσκαλοι, μεγάλοι και μικροί πως ναι «τίποτα δεν είναι χωρίς νόημα, αρκεί να θέλει κάποιος να ψάξει για να το βρει!».

Έτσι, για να «ακούσει» και «εκείνη» το νόημα που έδωσε στη δική μου ζωή.

Έτσι, για να δώσουμε λόγια εκεί που καμιά φορά δεν υπάρχουν, γνωρίζοντας ότι, καθώς μοιραζόμαστε, νέες διαδρομές ανοίγονται μπροστά μας, λιγότερο μοναχικές, περισσότερο «φωτισμένες».

 

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Η πρώτη ημέρα του Μένιου στο σχολείο ξεκινά με ένα μεγάλο μυστήριο.

Ο νέος του συμμαθητής, ο Λευτέρης, συμπεριφέρεται κάπως παράξενα! Μήπως είναι κακός; Μήπως είναι χαζός; Μήπως είναι τρελός; Θα καταφέρει ο Μένιος να λύσει το μυστήριο αυτού του περίεργου παιδιού, χρησιμοποιώντας όχι μόνο όσα βλέπουν τα μάτια του αλλά και τη δύναμη του μυαλού και της καρδιάς του;

Ένα μήνυμα για τους μεγάλους

Το παραμύθι που κρατάτε στα χέρια σας γράφτηκε με μοναδικό σκοπό η ιστορία και οι πρωταγωνιστές του να πάψουν να μοιάζουν «ξένοι», ασυνήθιστοι. Γράφτηκε για να γίνει κατανοητό, πως η συμπεριφορά ενός αγοριού που σε πρώτη ματιά μοιάζει περίεργη, είναι η συνηθισμένη συμπεριφορά ενός συνηθισμένου αγοριού. Αν την προσέξουμε, αν επιδιώξουμε να την καταλάβουμε, θα έχουμε κάνει ένα ουσιαστικό βήμα, θα έχουμε βρει επιτέλους τα λόγια που μας λείπουν, ώστε να βοηθήσουμε τους μαθητές μας, τους μικρούς μας φίλους, τα παιδιά μας να καταλάβουν το πώς είναι να ζει κάποιος με αυτισμό, όπως όλοι μας, ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους. Δίχως να χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε λέξεις-ταμπέλες, που αντί να γίνονται αφορμή συνάντησης, συχνά καταντούν μέσα αποξένωσης ονείρων, επιθυμιών και τελικώς ανθρώπων.

 

Λίγα λόγια για την Αλεξάνδρα Κ΄΄ολκα και τον Αναστάση Μιχαλόπουλο

Το όνομά μου είναι Αλεξάνδρα. Αγαπώ πολύ τα δυο μου παιδιά, τον Αναστάση και την Έλενα-Σπυριδούλα για τα γέλια, τα κλάματα, τα αστεία και τα σοβαρά και όλα αυτά που έχουν φέρει στη ζωή τη δική μου και του άνδρα μου. Η δουλειά μου είναι, επίσης, κάτι που μου δίνει μεγάλη χαρά για πολλούς και διαφορετικούς λόγους και κυρίως επειδή μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων που συναντώ, μαθαίνω κάθε μέρα όλο και πιο πολύ, πώς είναι να έχεις αυτισμό ή τι σημαίνει να μπορείς να ονειρεύεσαι ακόμη κι αν έχεις χάσει τον ύπνο σου. Δεν απολαμβάνω καθόλου την όψη των φιδιών καθώς και την αίσθηση της καυτής άμμου στα πόδια μου!

Η Αλεξάνδρα Κόλκα ζει και εργάζεται στην Καστοριά. Τα τελευταία 10 χρόνια ασχολείται με την Ψυχοθεραπεία Ενηλίκων και Εφήβων καθώς και με τη Συμβουλευτική Γονέων. Είναι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. Έχει μεταπτυχιακές σπουδές (MSc, PhD) στην Κοινωνική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο του London School of Economics and Political Science, ενώ εμπλούτισε την κλινική της κατάρτιση στην Ψυχοθεραπεία Ενηλίκων στο αντίστοιχο πρόγραμμα του Ινστιτούτου Ψυχολογίας και Υγείας (Θεσσαλονίκη). Από το 2012 έως και το 2016 εργάστηκε για την Εταιρεία Προστασίας Ατόμων με Αυτισμό Ν. Καστοριάς ως επιστημονικά υπεύθυνη του Κέντρου Ημέρας για παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού Ν. Καστοριάς.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα alexandrakolka.blogspot.com.

 

Με λένε Αναστάση. Μου αρέσουν πάρα, πάρα πολύ τα ζώα και η φύση, αγαπώ τις γιαγιάδες μου και τον παππού μου και την υπόλοιπη οικογένειά μου. Τρελαίνομαι να παίζω με τους φίλους μου και να ζωγραφίζω με τις ώρες. Μου αρέσουν τα κοχύλια, η μαλακή άμμος και τα πολλά θαυμαστικά. Δεν μου αρέσει και τόσο πολύ το ποδόσφαιρο, τα ξινά ακτινίδια, τα φύκια και η βροχή!

Ο Ανάστασης Μιχαλόπουλος ζει με τους γονείς και τη μικρή του αδελφή στην Καστοριά. Είναι μαθητής της Α’ τάξης του Δημοτικού σχολείου. Στον ελεύθερό του χρόνο προτιμά να ασχολείται με τη ζωγραφική, το θέατρο, το χορό, το σκι και κυρίως με τους φίλους του. Δεν έχει αποφασίσει ακόμη τι θέλει να κάνει όταν μεγαλώσει (αν έχετε κάποια ιδέα μπορείτε να του την προτείνετε). Αυτό που ξέρει με σιγουριά είναι ότι θέλει να αγαπάει και να τον αγαπούν.

 

Το βιβλίο στο Facebook

 

Σκόνη από την Αφρική

Γράφει η Χριστίνα Βουμβουράκη | www.stheta.com

Όταν τον περασμένο Αύγουστο, έπειτα από πέντε εβδομάδες παραμονής στο Sang, σε ένα αγροτικό χωριό της Βόρειας Γκάνας, επέστρεψα πίσω στην Ελλάδα, κουβαλούσα πάνω μου μπόλικη αφρικανική σκόνη και μια απροσδιόριστη θλίψη. Ακόμη και σήμερα δεν έχω καταλήξει· αυτή η γενικευμένη αποδοχή της αδυναμίας στα πρόσωπα των ανθρώπων, στην κοπιώδη καθημερινότητα τους, είναι οκνηρία, παραίτηση ή σοφία; Και ναι, «δεν είμαστε πάρα μόνο σκόνη στον άνεμο και τίποτα δεν διαρκεί για πάντα, εκτός από την γη και τον ουρανό»*, όμως εκείνο που πραγματικά διασκόρπισε στον αέρα κάθε μικρό κόκκο σκόνης μελαγχολίας, που θα μπορούσε να είχε μείνει μέσα μου από μια τέτοια διαπίστωση, είναι οι αμέτρητες στιγμές που κουβαλάω μέσα μου με πρωταγωνιστές τα παιδιά του Sang, τα παιδιά της James Town, τα παιδιά της Αφρικής.

Τα παιδιά αυτά, αδύναμα μα και τόσο δυνατά, βουτάνε ανέμελα, από νωρίς, στα βαθιά της ζωής. Γεμάτα χαρά και παιχνίδι.

Τα παιδιά αυτά, με τα ακαταμάχητα χαμόγελα, κάνουν κοπάνα απ’ το σχολείο, για να κρεμαστούν στα δέντρα και να κυλιστούν στα χώματα. Αφουγκράζονται τη βροχή πριν πλησιάσει και ζουν σε απόλυτη αρμονία με τη φύση που τους περιβάλλει, όχι πάντα με τρυφερότητα.

 

 

Τα παιδιά αυτά, γεμάτα ενθουσιασμό και περιέργεια, χοροπηδάν στην άκρη του δρόμου χαιρετώντας σε και φωνάζοντας ασταμάτητα «Λευκός! Λευκός!». Και σε τρώνε με τα μάτια τους, απ’ την πηγαία έκπληξη γι αυτό το καινούριο που είσαι γι αυτά. Και σου χαϊδεύουν τα μαλλιά, τα τόσο διαφορετικά, σου σφίγγουν δυνατά το χέρι και σε ρωτάνε με ντροπαλά χαμογέλα, αμέτρητες φορές πώς σε λένε, γιατί δεν μπορούν κάτι άλλο να σου πουν στα αγγλικά.

 

 

Τα παιδιά αυτά, τα γεμάτα ενέργεια, βλέπουν τη δουλειά σαν παιχνίδι και στις διακοπές απ’ το σχολείο, δεν χαλαρώνουν στη θάλασσα για μπάνια, αλλά δουλεύουν στα χωράφια, με την οικογένεια. Και θέλουν διαρκώς να αποδεικνύουν ότι είναι άξια, πως τα καταφέρνουν.

 

 

 

 

Πολλά από αυτά θα τα δεις να κουβαλούν στην πλάτη τους τα μικρά τους αδέρφια. Όλη μέρα δεμένα πάνω τους, σαν να ‘ναι το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο.

 

Απορώ πώς, αντί να αφήσουμε αυτά τα παιδιά να μας μάθουν τη ζωή, προσπαθούμε να τους τη μάθουμε εμείς.

 

Λίγα περισσότερα λόγια για το ταξίδι

Το ταξίδι μου στον Sang έγινε στο πλαίσιο της συμμετοχής μου στο HA|SC (Handmade School for Ghana) project, μια πρωτοβουλία για την κατασκευή μιας σχολικής αίθουσας, τμήματος ενός ολοκλήρου σχολικού συγκροτήματος που θα καλύψει ένα απειροελάχιστο μόνο μέρος από τις τεράστιες ανάγκες, που έχουν οι αγροτικές περιοχές της Γκάνας για σχολική στέγη.

Τα προβλήματα γνωστά, ακόμη απ’ την εποχή που ήμασταν εμείς μικρά παιδιά και οι μανάδες μας για να φάμε όλο το φαγητό, μας έλεγαν πως «τα παιδιά στην Αφρική δεν έχουν να φάνε»: υποσιτισμός, φτώχεια, έλλειψη βασικών υποδομών και αγαθών, κοινωνική ανισότητα και αναλφαβητισμός, δεν χρειάζεται να επεκταθώ πολύ. Με απλά λόγια, αν είχες γεννηθεί στην Γκάνα, θα είχες 8,1 φόρες πιθανότητα να πεθάνεις σε βρεφική ηλικία και αν τη γλύτωνες, τελικά θα πέθαινες 14,55 χρονια νωρίτερα. Στα θετικά μετράμε ότι θα ήταν 60,57% λιγότερο πιθανό να είσαι άνεργος, όμως η αμοιβή σου, αν δούλευες, θα ήταν  85.17% μικρότερη. (Πηγή).

Μου έμαθε πολλά αυτό το ταξίδι. Είναι ένα ταξίδι που αξίζει να κάνει κανείς, αν και σίγουρα δεν είναι για όλους. Κι όταν με το καλό επιστρέψεις, φίλοι και γνωστοί, πρώτα θα σε ρωτάνε, μεταξύ σοβαρού και αστείου, αν είναι ασφαλές να σε πλησιάσουν και μετά θα σε βομβαρδίζουν με ερωτήσεις, σε βαθμό που να μην ξέρεις μετά αν θυμάσαι αυτά που είδες ή αυτά που έχεις πει γι αυτά που είδες.

Πριν πας εκεί θα χρειαστεί ερεύνα και προετοιμασία. Είναι κι αυτό ένα σημαντικό κομμάτι του ταξιδιού. Ξεκίνα νωρίς για να προγραμματίσεις τους απαραιτήτους εμβολιασμούς, να οργανώσεις τις προμήθειες σου και την έκδοση βίζας. Κι αν αγαπάς τον ποιητή Μιχάλη Γκανά, σίγουρα  θα χαμογελάσεις όταν «πέσεις πάνω του» στα ψαξίματα σου για την Γκάνα.

Στην Γκάνα, το υπογράφω, όσα θα δεις και θα κάνεις σίγουρα δεν θα αφήσουν αδιάφορο. Εικόνες, συμπεριφορές και καταστάσεις διαρκώς σε ξαφνιάζουν. Δεν έχω, για παράδειγμα, δει ποτέ ξανά τέτοια γιορτή χρωμάτων. Οι φορεσιές των ανθρώπων, πραγματικά, ζωγραφίζουν εικόνες, όπου κι αν στραφεί το βλέμμα: μια ολόκληρη οικογένεια ραμμένη με το ίδιο τόπι υφάσματος, παιδιά, αμέτρητα νομίζεις, με τις ποδιές του σχολείου, αγόρια με τις γυαλιστερές φανέλες ποδοσφαιρικών ομάδων, κορίτσια και γυναίκες τυλιγμένες με χρωματιστά μοτίβα, συνδυασμών χρωμάτων πέρα από κάθε φαντασία.

Ύστερα είναι και ο ρυθμός. O συντονισμός των ανθρώπων με αυτόν δε περιγράφεται. Τα σώματα, πλουμισμένα με τενεκεδάκια, φτερά και κόκκαλα, με την απίστευτη ένταση των χτυπημάτων των πελμάτων, γίνονται κι αυτά  μουσικά όργανα.

Επίσης, αξιαγάπητα πλάσματα οι ελέφαντες, ειδικά το παιχνίδισμα τους στο νερό. Όμως, δε παίζεται η ματιά της αντιλόπης, που οσμίζεται τον κίνδυνο.

Η ζωή εκεί, πολύ διαφορετική απ’ ό,τι έχουμε συνηθίσει. Δύσκολη και άγρια. Κάθε μέρα κερδίζεται με κόπο. Τα συναισθήματα μου, ως εθελόντρια, ήταν διαρκώς σε ασταθή κατάσταση. Άλλοτε να αισθάνεσαι ντροπή που εσύ χαίρεσαι άχρηστες υπηρεσίες και περιττά αγαθά, όταν εκεί οι περισσότεροι ούτε καν μπορούν να ονειρευτούν τα βασικά. Άλλοτε να χαίρεσαι που κατάφερες να είσαι εκεί και με την παρουσία σου να δείχνεις έμπρακτα πως υπάρχει κόσμος που νοιάζεται.  Άλλοτε να νιώθεις ότι η όποια προσπάθεια είναι σταγόνα σε έναν απέραντο ωκεανό προβλημάτων. Άλλοτε να ενθουσιάζεσαι σαν παιδί, όταν βλέπεις το έργο να προχωρά. Να θαυμάζεις μια στιγμή την απλότητα της ζωής και την απίστευτη δύναμη της υπομονής και λίγο αργότερα να σε εξαγριώνει η ακινησία και η απροθυμία για αλλαγή.

Για τα πρακτικά θέματα:

  • Κίνδυνοι υπάρχουν αν θα μείνεις για πολύ καιρό. Μακριά από τα κουνούπια και τους δρόμους τα βράδια. Το σκοτάδι είναι απολυτό, τα αυτοκίνητα διαλυμένα και η οδήγηση βγαλμένη από ταινία τρόμου. Τα κορίτσια μακριά από τον μάγο και τον αρχηγό της φυλής. Παντρεύονται όποια θέλουν και άμα σε βάλουν στο μάτι την έβαψες! Επίσης, προετοιμαστείτε για αμέτρητες προτάσεις γάμου, γιατί φυσικά θα αποτελείτε, ως λευκές, μοναδικά κελεπούρια.
  • Θέλει και γερό στομάχι, για τα όσα θα φας ή θα πιεις εκεί. Υπήρχαν μέρες που η μισή αποστολή κυκλοφορούσε σερνόμενη, με το χαρτί τουαλέτας ή το θερμόμετρο παραμάσχαλα.
  • Γευστικά, πανωλεθρία, δεν έφαγα τίποτα πραγματικά νόστιμο στην Γκάνα. Μοναδική εξαίρεση τα μάνγκο, που δεν ήξερα καν ότι μου αρέσουν. Μετά από την τρίτη εβδομάδα παραμονής αρχίσαμε να παρακρατάμε κάποια από τα δώρα που φέρνανε από Ελλάδα οι «φρέσκοι» εθελοντές, για τους αρχηγούς της φυλής: λουκούμια, παστέλια, ούζο μέλι, λάδι, ρίγανη.
  • Επιβεβαιώστε τις κρατήσεις σας και τηλεφωνικά ή με e-mail, κυρίως για διαμονή εκτός της πρωτεύουσας. Η αντίδραση «Ποια κράτηση; Έχω τρεις μήνες να μπω στο Booking» μη σας εκπλήξει.  
  • Μην το παλεύετε άσκοπα, με κίνδυνο αυτοτραυματισμού. Δεν μπορείτε να σηκώσετε στο κεφάλι σας ούτε το 1/10 του βάρους που σηκώνει, με άνεση και χάρη, στο δικό της κεφάλι μια λυγερόκορμη Γκανέζα.
  • Ετοιμαστείτε για γερά παζάρια. Οι τιμές για τους λευκούς είναι πολύ υψηλότερες, κάτι που κατά βάθος είναι απόλυτα δίκαιο. Έτσι θα έπρεπε να είναι.
  • Μην παραλείψετε να δείτε Γκανέζικες σειρές στην τηλεόραση. Είναι εμπειρία.
  • Ξεχάστε τους αυστηρούς προγραμματισμούς. Ας έχετε στο νου σας πως ποτέ δεν υπάρχει η βεβαιότητα για το αν πραγματικά θα συμβεί κάτι, ούτε για το πότε.

Άφησα έξω πολλά, κυρίως τα δύσκολα. Αυτά ο καθένας μόνος του ας τα ανακαλύψει. Μια προτροπή μόνο για το τέλος: αν σκεφτείτε κάποια στιγμή με κάποιον τρόπο να βοηθήσετε, βρείτε χρόνο να δείτε πρώτα το ντοκιμαντέρ «Φτώχεια Α.Ε(Poverty Inc.)», για να πιάσει τόπο η όποια κίνηση σας.

* Αν σας φαίνεται αγνώριστη η μετάφραση, αναφέρομαι στο «Dust in the wind» των Kansas

Κάτι δεν πάει καλά…

Γράφει η Ιωάννα Μπλέκα | www.mpleka.gr

Σε μια συζήτηση με δυο κορίτσια αγαπημένα και γεμάτα προβληματισμούς μου τέθηκε η ερώτηση: τι κάνω αν βλέπω κάποιες συμπεριφορές στο παιδί φίλων, που μου φαίνονται περίεργες; Πως μπορώ, χωρίς να τους προσβάλω και να τους θίξω, να πω την άποψή μου, να τους προβληματίσω και τι να προτείνω από κει και πέρα;

Κάθε παιδί είναι μοναδικό, με ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία, ταλέντα και ικανότητες και ανήκει σε μια οικογένεια που ανταποκρίνεται σε όλα αυτά με έναν δικό της μοναδικό τρόπο. Η κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της ρυθμούς και υιοθετεί διαφορετικά πρότυπα συμπεριφοράς και αλληλεπίδρασης. Έτσι πολλές φορές αυτό που φαίνεται σε μας περίεργο ή διαφορετικό, για την συγκεκριμένη οικογένεια μπορεί να είναι μια χαρά λειτουργικό. Επίσης, ειδικά στην προσχολική ηλικία τα όρια μεταξύ φυσιολογικού και μη φυσιολογικού είναι πολύ δυσδιάκριτα.

Πως εντοπίζουμε το «διαφορετικό»:

Καταρχήν πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί πριν βγάλουμε κάποιο συμπέρασμα.

Είναι πολύ σημαντικό να παρατηρήσουμε, αν μας δοθεί η δυνατότητα:

  1. την ένταση της συμπεριφοράς που μας φαίνεται “περίεργη” – Όσο πιο έντονα είναι τα συμπτώματα (αλλαγές στη διάθεση, τη συμπεριφορά, τα συναισθήματα και τις σκέψεις) τόσο πιο πιθανό είναι να πρόκειται για κάτι το ψυχοπαθολογικό.
  2. την διάρκεια – Κάθε χειροτέρευση στη συμπεριφορά ή στη διάθεση που διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς διάλειμμα, και δεν συνάδει με την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού μπορεί να υποδηλώνει την ύπαρξη ψυχοπαθολογίας.
  3. τους τομείς στους οποίους εμφανίζεται η “περίεργη” συμπεριφορά – Προβλήματα που παρατηρούνται σε αρκετούς τομείς στη ζωή ενός παιδιού καθώς κι όταν υπάρχουν σε παραπάνω από ένα πλαίσια πχ. σχολείο, σπίτι, συναναστροφές με φίλους, μπορεί να υποδηλώνουν κάποια διαταραχή. Παρότι κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης, μέσω της σύγκρισης με τους συνομηλίκους του, επίσης μπορούμε να διαπιστώσουμε αν υπάρχει κάποια σημαντική απόκλιση.

Πως προσεγγίζουμε τους γονείς:

Αν ισχύουν λοιπόν όλα τα παραπάνω ο προβληματισμός μας μάλλον ευσταθεί και πρέπει να βρούμε τον κατάλληλο τρόπο να προσεγγίσουμε τους γονείς.

Ο τρόπος εξαρτάται κυρίως από την σχέση που έχουμε μαζί τους και θα πρέπει να είναι διακριτικός, να δείχνει το νοιάξιμο και το ενδιαφέρον μας, και σε καμία περίπτωση να μην τους αποδίδει ευθύνη για ό,τι συμβαίνει.

Όταν η σχέση δεν είναι στενή, και αυτό ισχύει απόλυτα στην περίπτωση των δασκάλων, συνήθως οι γονείς εκλαμβάνουν όσα λέγονται ως κριτική για τον τρόπο που μεγαλώνουν το παιδί τους, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι κι εκείνοι ήδη κάπως προβληματισμένοι και δυσκολεύονται να παραδεχτούν την κατάσταση.

Επομένως, θα ήταν καλό σε ένα θετικό και οικείο κλίμα εμπιστοσύνης, να παρουσιάσουμε με διακριτικότητα όσα παρατηρούμε στο παιδί,  να προσπαθήσουμε να ενθαρρύνουμε τους γονείς να εκφράσουν τις ανησυχίες και τα συναισθήματά τους και να δείξουμε ότι τους κατανοούμε και κάνουμε τη συζήτηση για να τους βοηθήσουμε.

Ιδέες και προτάσεις:

Στη συνέχεια θα ήταν χρήσιμο να είχαμε κάποιες έτοιμες προτάσεις για την περαιτέρω αντιμετώπιση του ζητήματος. Καλό θα ήταν να τους προτρέψουμε να μιλήσουν με τους εκπαιδευτικούς του παιδιού για να πάρουν πληροφορίες για τις συμπεριφορές του στο σχολείο ή και στις εξωσχολικές δραστηριότητες, να παρατηρήσουν τα συμπτώματα και την έντασή τους, να συζητήσουν με τον παιδίατρο τους προβληματισμούς τους και τελικά, αν κρίνεται σκόπιμο, να απευθυνθούν σε κάποιον ψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο ώστε να γίνει μια συνολική αξιολόγηση της ψυχοκοινωνικής, γνωστικής και συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού, ώστε να λάβουν τις απαραίτητες κατευθύνσεις.

Ας μην ξεχνάμε ότι σε όλα τα προβλήματα, η πρώιμη ανίχνευση και η πρώιμη παρέμβαση είναι απαραίτητες ώστε  τα παιδιά να καταφέρνουν να ξεπεράσουν τυχόν δυσκολίες και να αναπτύξουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους, αλλά και οι γονείς να αντιληφθούν και να αποδεχθούν τις ιδιαιτερότητες του παιδιού τους και να τα διευκολύνουν σε αυτή τους την προσπάθεια.

 

Ένα γράμμα για σένα και για τις ζωγραφιές του παιδιού σου

Γράφει η Στεφανία Βελδεμίρη | stheta.com

Όταν ένα παιδί ζωγραφίζει, μεταφέρει στο χαρτί τον τρόπο με τον οποίο, βλέπει, αντιλαμβάνεται, κατανοεί ή φαντάζεται τον κόσμο. Έτσι άλλες φορές ζωγραφίζει σκηνές από την καθημερινή ζωή του, αγαπημένα πρόσωπα και σκέψεις που το απασχολούν ενώ πολλές φορές δημιουργεί με την φαντασία του αυθεντικούς δικούς του κόσμους, ήρωες και καταστάσεις. Ανάλογα με τις δεξιότητες που η ηλικία και η ιδιοσυγκρασία του παιδιού καθορίζουν, οι ζωγραφιές μπορούν να έχουν πολλές και διαφορετικές μορφές.

Σε πολύ μικρές ηλικίες, οι ζωγραφιές μπορεί να έχουν την μορφή που πολλοί γονείς στις κουβέντες μας τις χαρακτηρίζουν μουντζούρες. Αρκετές είναι οι φορές που αυτές οι μουντζούρες που βλέπει ένας μεγάλος, δεν είναι παρά οι πρώτες προσπάθειες ενός μικρού ανθρώπου να εκφραστεί με καινούρια μέσα (χαρτί και μπογιές) δοκιμάζοντας πως αυτά «δουλεύουν» και με ποιόν τρόπο θα τα χρησιμοποιήσει καλύτερα για να κάνει μια ζωγραφιά. Μπορείς εύκολα να ξεχωρίσεις μια μουντζούρα ενός τρίχρονου ή ενός τετράχρονου από μια ζωγραφιά του. Ο απλούστερος τρόπος είναι να παρατηρήσεις αν το παιδί την ώρα που ζωγραφίζει είναι αφοσιωμένο, σκέφτεται, μιλάει λέγοντας μια ιστορία, ακόμη και περιγράφει τι ακριβώς είναι αυτό που ζωγραφίζει κάθε στιγμή, τότε, παρ’ όλο που το αποτέλεσμα έχει στα μάτια σου μορφή μουντζούρας, στα μάτια του παιδιού είναι ξεκάθαρο πως βλέπει αυτό ακριβώς που σκεφτόταν ή φανταζόταν πως ζωγράφιζε. Αν ένα παιδί σου δείχνει μια ζωγραφιά και εσύ βλέπεις μια μουντζούρα, ρώτησε με αγάπη το παιδί τι έχει ζωγραφίσει και άκουσε προσεχτικά την περιγραφή. Τα παιδιά είναι πολύ ειλικρινή. Αν απλά μουντζουρώνουν, θα σου πουν έκανα μουντζούρες. Αν όχι θα σου περιγράψουν τι έκαναν και θα χαρούν για την προσοχή και την επιβράβευσή σου.

Καθώς τα παιδιά εξοικειώνονται με τα υλικά που έχουν στην διάθεσή τους για να ζωγραφίσουν,  με το πέρασμα του χρόνου και την κατάλληλη ενθάρρυνση, βελτιώνουν και τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνουν την οπτική τους αντίληψη ή την φαντασία τους και οι ζωγραφιές τους αρχίζουν να γίνονται ολοένα και πιο ευανάγνωστες και για «μεγάλους».

Όλοι οι τρόποι που μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει για να ενθαρρύνει ένα παιδί να εκφράζεται μέσα από την ζωγραφική είναι καλοί. Μόνο η αδιαφορία, η έλλειψη στοργής και οι επιπλήξεις μπορούν να κάνουν κακό.

Αν αποφασίσετε να στείλετε το παιδί σας σε ένα εργαστήρι ζωγραφικής, κάνετε ένα πολύ σημαντικό βήμα που αρχικά, δηλώνει στο παιδί σας, πως θεωρείτε την ζωγραφική τμήμα της συνολικής του παιδείας και αυτό έχει ίσως και την μεγαλύτερη βαρύτητα. Η συνέπειά σας στην απόφαση που θα πάρετε από κοινού με το παιδί σας, θα είναι καθοριστικό στοιχείο για την σοβαρότητα με την οποία εκπαιδεύετε το παιδί σας, να αντιλαμβάνεται την εικαστική παιδεία.

Όταν είμαι σε ένα μάθημα ζωγραφικής με παιδιά, με ενδιαφέρει πρώτα και κύρια, τα παιδιά να νιώθουν πως βρίσκονται σε ένα περιβάλλον που εμπνέει ασφάλεια, εμπιστοσύνη και θέλω τα παιδιά να είναι χαρούμενα και να γελούν. Νομίζω πως σε κανένα άλλο πλαίσιο ένα παιδί δεν μπορεί να δεχτεί γνωστικά ερεθίσματα και να τα αφομοιώσει, πόσο μάλλον να εκφραστεί καλλιτεχνικά. Με ενδιαφέρει τα παιδιά να λειτουργούν σαν ένα σύνολο μικρών ανθρώπων, να σέβονται και να αγαπούν τα παιδιά της ομάδας και φυσικά να αναπτύξουν φιλίες.

Ο διαφορετικός τρόπος με τον οποίο ζωγραφίζουν τα παιδιά της ίδιας ομάδας ένα κοινό θέμα, είτε αυτό είναι κάτι που βλέπουμε μπροστά μας, είτε είναι μια ζωγραφιά με αφορμή ένα θέμα που συζητάμε ή ένα θέμα φανταστικό είναι κάτι που αγαπώ ιδιαίτερα και το στηρίζω όσο περισσότερο μπορώ. Η αποδοχή των διαφορετικών τρόπων, της διαφορετικής ματιάς του κάθε παιδιού από μένα, οδηγεί αναπόφευκτα και στην καλλιέργεια των παιδιών όσο αφορά το κομμάτι κομμάτι της αποδοχής του διαφορετικού στην τέχνη μα και γενικά.

Τα μαθήματα ζωγραφικής με τα παιδιά, δεν μπορούν παρά να είναι ένα παιχνίδι με τα χρώματα και χώρο δράσης την παλέτα και το χαρτί ή τον μουσαμά. Αναμίξεις και μαγικές μεταμορφώσεις, τυχαία αποτελέσματα που με τον καιρό μπορούν να επαναληφθούν σκόπιμα καθώς το βίωμα μετατρέπεται σε γνώση. Γέλιο, εκμυστηρεύσεις για το πώς περάσαμε την εβδομάδα μας, το φαγητό που φάγαμε ή τις καινούριες περιπέτειες του σούπερ ήρωα που αγαπάμε. Όταν ένα παιδί ζωγραφίζει, όλα όσα κάνει είναι σωστά.

Οι βασικές αρχές της ζωγραφικής, του σχεδίου, του χρώματος όλα είναι ένα χαρούμενο παιχνίδι. Οι λεπτές δεξιότητες του παιδιού, η ικανότητά του στις απλές σχεδιαστικές λύσεις, οι χρωματικές ασκήσεις, δουλεύονται, καλλιεργούνται και αναπτύσσονται μέσα από μια ζωγραφική που μοιάζει με παιχνίδι, χωρίς το παιδί να νιώθει πως κάνει εξάσκηση.

Η ελευθερία να εκφράζει το κάθε παιδί την φαντασία του και να μοιράζεται τις σκέψεις του, τις χαρές και τις λύπες του, τα όνειρα και τους φόβους του, είναι πολύτιμη. Όπως τα παιδιά με εμπιστεύονται, το ίδιο κάνω κι εγώ.

Καμιά φορά μιλάμε για ζωγράφους και τους τρόπους που ζωγράφιζαν. Είναι τόσο διαφορετικοί σαν εμάς και αυτό μας κάνει χαρούμενους.

Μη βιάζεστε να δείτε «ωραίες» ζωγραφιές. Δώστε χρόνο στο παιδί σας να μάθει ζωγραφική. Εμπνεύστε του την υπομονή και αφήστε το να βιώσει τον κόπο, την αφοσίωση και τον χρόνο που απαιτείται ΚΑΙ στην ζωγραφική όπως και ότι μαθαίνουμε προκειμένου να έχουμε όλο και καλύτερα αποτελέσματα.

Μετά από κάθε μάθημα ζωγραφικής με παιδιά νιώθω πάντα μα πάντα χαρούμενη.

Κλείνοντας θα πω ξεκάθαρα τι ΔΕΝ είναι μάθημα ζωγραφικής. Μάθημα ζωγραφικής δεν υφίσταται όταν τα παιδιά καλούνται να αντιγράψουν φωτογραφίες ή πίνακες ζωγραφικής που έχει επιλέξει κάποιος άλλος για αυτά, εξηγώντας τους βήμα βήμα πως θα «το κάνουν ίδιο» γιατί έτσι θα είναι «σωστό». Αυτός είναι ένας σίγουρος τρόπος να καταβαραθρώσουμε την αυτοεκτίμηση του παιδιού, μια και ξεκάθαρα του στέλνουμε το μήνυμα πως δεν μας αφορά η οπτική του αντίληψη και ουσιαστικά του ζητούμε να αντιγράψει την «καλή» οπτική αντίληψη άλλων. Να μην αναλύσουμε πως στην περίπτωση αυτή κάθε προσωπική έκφραση είναι σχεδόν αδύνατη και φυσικά πως τα παιδιά μπαίνουν σε μια διαδικασία ανταγωνισμού για το ποιος θα «κάνει την καλύτερη ζωγραφιά», κάτι που δημιουργεί εντάσεις και άγχος. Εδώ έχουμε να κάνουμε κατ’ ουσία με την χρήση του παιδιού σαν μέσο ικανοποίησης του γονέα- «πελάτη» που πρέπει να μείνει ικανοποιημένος με «ωραία» αποτελέσματα.

Αγαπήστε τις ζωγραφιές των παιδιών σας και τις ζωγραφιές όλων των παιδιών και εμπιστευτείτε ανθρώπους που κατέχουν το γνωστικό τους αντικείμενο και κυρίως ανθρώπους που αγαπούν τους ανθρώπους περισσότερο από τα λεφτά. Αυτά.

Συγγνώμη, παιδί μου – Η Σημασία της Συγγνώμης στην Οικογένεια

Γράφει η ομάδα της Γραμμής 115 25 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του Μαζί για το Παιδί.

Τι διδάσκει τα παιδιά αλλά και τους γονείς

Η  «συγγνώμη» είναι μια λέξη μαγική που κρύβει μέσα της βάθος και έντονα συναισθήματα. Είναι μια λέξη που γεφυρώνει τους ανθρώπους, συνειδήσεις και ενδυναμώνει σχέσεις.

Ειδικό βάρος αποκτά όταν την λέμε στα παιδιά μας καθώς μέσα από αυτήν παραδεχόμαστε τα λάθη μας, τις παραλείψεις μας αλλά και τις αδυναμίες μας. Είναι ένα ισχυρό παιδαγωγικό εργαλείο καθώς μαθαίνουμε στα παιδιά την ανάληψη της ευθύνης για την πράξη τους και τα βοηθάμε να επεξεργαστούν τα συναισθήματα που απορρέουν από την πράξη ή συμπεριφορά, την αξία και την παραδοχή του λάθους και τις έννοιες της συγχώρεσης και της ειλικρίνειας.

Διευρύνουμε τον ορίζοντα της σκέψης τους καθώς τα παιδιά μιμούνται τους γονείς τους και μαθαίνουν να παραδέχονται τα λάθη τους και ταυτόχρονα να αποδέχονται τα λάθη των άλλων κατά τη διάρκεια της ζωή τους. Παράλληλα ενισχύουμε την ενσυναίσθησή τους αφού τους βοηθάμε να αναγνωρίσουν και τη θέση του άλλου που είναι ο δέκτης μιας μη θεμιτής πράξης ή συμπεριφοράς.

«Η συγγνώμη» νικά το ψέμα

Είναι λογικό και κοινά αποδεκτό πως τα παιδιά με τη φαντασία τους για να καλύψουν κάποια αταξία τους θα πλάσουν μια ιστορία που πολύ πιθανό  το ψέμα να είναι το κύριο συστατικό της. Αν όμως τα παιδιά έχουν διδαχθεί να είναι πομποί και δέκτες μιας «συγγνώμης» τότε θα τη ζητήσουν και το όποιο θέμα έχει προκύψει θα είναι διαχειρίσιμο. Και στο κάτω-κάτω οι γονείς πρέπει να ξέρουν ακριβώς τι συμβαίνει στη ζωή του παιδιού τους για να μπορούν να το καθοδηγήσουν με τρόπο ορθό και να μην βρεθούν να αντιμετωπίζουν κινδύνους πολύ μεγαλύτερους στη συνέχεια.

 

Μην αφήσετε στιγμή να πάει χαμένη

Η «συγγνώμη» που ζητάμε από τα παιδιά μας κρύβει και τη δική μας αυτογνωσία. Το πότε και πως πρέπει να την λέμε την καθορίζουν οι στιγμές της καθημερινότητας. Εκεί όπου «χτίζεται» η δομή του χαρακτήρα του παιδιού. Δεν είναι μια λέξη που πρέπει να χρησιμοποιείται επιπόλαια, μόνο έπειτα από αρκετή σκέψη.

Το να ζητάμε συγνώμη είναι μια πράξη ωριμότητας και θάρρους και υποδηλώνει ότι έχουμε κατανοήσει το λάθος μας και δεν σκοπεύουμε να το επαναλάβουμε.

Χωρίς δισταγμό

Μη διστάσετε καθόλου να ζητάτε κι εσείς συγγνώμη από το παιδί σας, όταν ακόμη και εν αγνοία σας κάνετε κάτι εις βάρος του.

Πάρτε λίγο χρόνο και εξηγήστε του σε τι αναφέρεστε, πως νιώσατε και γιατί ζητάτε συγνώμη. Μέσω αυτής της διαδικασίας του δείχνετε ότι το σέβεστε, ότι η γνώμη του μετράει για εσάς και ενδιαφέρεστε για τα συναισθήματά του.

Δεν χάνετε το κύρος σας ως γονείς, αντίθετα, δείχνετε γενναιότητα και με αυτόν τον τρόπο λειτουργείτε ως παράδειγμα για το  παιδί σας για την ειλικρίνεια, την αξία της συγχώρεσης και την απελευθέρωση των αρνητικών συναισθημάτων που μπορεί να επηρεάζουν τη σχέση σας.

 

Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί & το Συμβουλευτικό Κέντρο

Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί, είναι  μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας που απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Έχει συμβουλευτικό και παραπεμπτικό χαρακτήρα και προσφέρει δωρεάν τις ακόλουθες υπηρεσίες:

  • Συμβουλευτική για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών
  • Λήψη ανώνυμων & επώνυμων καταγγελιών για περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων
  • Παραπομπές & ενημέρωση για υπηρεσίες που προσφέρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικογένεια σε πανελλαδικό επίπεδο
  • Πληροφορίες για τις υπηρεσίες της Ένωσης και των μελών της

Παράλληλα με την Συμβουλευτική γραμμή  λειτουργεί και Συμβουλευτικό Κέντρο για γονείς  το οποίο διοργανώνει δωρεάν ομάδες γονέων για τη στήριξη και την καθοδήγηση τους, καθώς και  δωρεάν ψυχο-εκπαιδευτικά  σεμινάρια με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση τους.

Ταυτόχρονα, πραγματοποιούνται συνεδρίες δια ζώσης, είτε με όλη την οικογένεια, τους γονείς, ή τους εφήβους με στόχο την ψυχολογική στήριξη και καθοδήγηση γονέων, παιδιών & εφήβων για πληθώρα θεμάτων (σχολικά προβλήματα, εφηβεία, διαχείριση σχέσεων, ρόλων και συναισθημάτων κ.α.).

Επίσης, λειτουργούν διαδυκτιακές ομάδες και σεμινάρια στήριξης γονέων.

Ωράριο λειτουργίας και επικοινωνία: Η πανελλαδική Γραμμή 115 25 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί λειτουργεί, από Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00.

Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται, ενώ το επιστημονικό της προσωπικό απαρτίζεται αποκλειστικά από ψυχολόγους, συμβούλους ψυχικής υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς που δεσμεύονται από κώδικα δεοντολογίας για την τήρηση απορρήτου.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ

Τηλεοπτικό σποτ Γραμμής

Ο άνθρωπος-βράχος: μια μεγάλη αυταπάτη

Απόσπασμα από το βιβλίο «Ξαναστέκομαι στα πόδια μου», της Καλλιόπης Εμμανουηλίδου

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο

 

Στη ζωή μας συχνά αυτά που νιώθουμε και ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε έχει να κάνει με την υλοποίηση ενός σεναρίου που γράφτηκε για μας. Η ανατροφή, τα μαθήματα που μας έδωσαν, ο τρόπος που μας αντιμετώπισαν, το πώς μας σύγκριναν με άλλους, η αυτοεκτίμηση που διαμορφώσαμε, όλα αυτά καθορίζουν το σενάριο αυτό. Διάφορες κουβέντες μπορεί να εκφράζουν προσδοκίες και έτσι ανταποκρινόμαστε σε αυτές, είτε το θέλουμε είτε όχι. Μια από τις πιο επικίνδυνες για τον ανθρώπινο ψυχισμό ετικέτες είναι όταν χαρακτηρίζουμε κάποιον ως «βράχο».

 

«Αυτός είναι ο βράχος της οικογένειας».

«Όλα τα αντέχει».

«Είναι κυματοθραύστης, αυτή δέχεται όλα τα χτυπήματα».

«Είναι ο δυνατός της υπόθεσης».

«Όλοι πάνω του στηρίζονται».

«Δεν έχει ανάγκη αυτός».

«Είναι μηχάνημα, δεν καταλαβαίνει τίποτα».

«Είναι η κολόνα του σπιτιού, κρατάει τους πάντες σε ισορροπία».

H υιοθέτηση ενός ψεύτικου προσωπείου μας αποξενώνει από τον ίδιο μας τον εαυτό και κυρίως μας κάνει να νιώθουμε ντροπή για οποιαδήποτε συναισθήματα αδυναμίας. Οι άνθρωποι που έμαθαν από νωρίς να δείχνουν δυνατοί, χωρίς να αφήνονται να κλάψουν, να διαμαρτυρηθούν ή να λυγίσουν, συνήθως καταλήγουν να υπομένουν τα πάντα αγόγγυστα. Ο εαυτός τους όμως δεν ξεχνάει ποτέ τα καταπιεσμένα συναισθήματα. Δεν ξεχνούν αυτό το βάναυσο συνήθειο της υποκρισίας και ο αληθινός τους εαυτός βγαίνει στην επιφάνεια με διάφορες μορφές, όπως οι ψυχικές διαταραχές.

Ορισμένες διαταραχές διάθεσης και αγχώδεις διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και η διαταραχή πανικού, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα για τον τρόπο που ο εαυτός μας διαμαρτύρεται για όσα κρύβει μέσα του, πίσω από την πανοπλία του «δυνατού». Στις κρίσεις πανικού, ο εαυτός μας χρησιμοποιεί τον πιο εμφανή τρόπο, τα ψυχοσωματικά συμπτώματα, ώστε να τραβήξει την προσοχή μας και να μας «πει» να αντιμετωπίσαμε επιτέλους όλα εκείνα τα συναισθήματα και τις σκέψεις που μάθαμε να κρύβουμε. Ζαλάδες, ταχυπαλμίες, αίσθηση πνιγμού, δύσπνοια, ίλιγγοι, θολή όραση, πονοκέφαλοι, προβλήματα στο πεπτικό μας σύστημα, υψηλή πίεση αποτελούν ορισμένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα.

Η κρίση πανικού είναι μια τρομακτική εμπειρία που αφήνει τα σημάδια της με τη μορφή του φόβου ότι θα ξανασυμβεί. Αν όμως παραμερίσουμε τον φόβο αυτό, πάρουμε μια βαθιά ανάσα και αποφασίσουμε να την αντιμετωπίσουμε ως το καμπανάκι κινδύνου που μας κρούει ο εαυτός μας, τότε θα έχουμε την ευκαιρία να βελτιώσουμε σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της ζωής μας. Προς το παρόν ας μείνουμε με αυτές τις σκέψεις, γιατί θα αναλύσουμε το θέμα των κρίσεων πανικού παρακάτω σε αυτό το βιβλίο.

Ο άνθρωπος-βράχος λοιπόν προσπαθεί να κρατάει τη ζωή του υπό έλεγχο. Νιώθει ασφαλής και δυνατός, όταν έχει επίγνωση των καταστάσεων γύρω του και θεωρεί τα πράγματα αναμενόμενα, προβλέψιμα, γνώριμα. Ακόμα όμως και στο απρόσμενο, μαθαίνει να σφίγγει τα δόντια και να κρατάει μέσα του τα πραγματικά του συναισθήματα. Στηρίζει τους άλλους, είναι βοηθητικός, αφήνει να κλάψουν οι άλλοι στον ώμο του και αντλεί κάποια ικανοποίηση από αυτό. Κατά βάθος όμως μένει με ένα μεγάλο παράπονο και αναρωτιέται γιατί δεν του προσφέρουν οι άλλοι παρόμοια συμπαράσταση στη ζωή. Όμως ο ίδιος στέλνει τέτοια σήματα, ότι μπορεί και μόνος του, ότι δεν έχει ανάγκη τους άλλους, ότι είναι δυνατός.

Οι άλλοι λοιπόν προσδίδουν σε ορισμένους ανθρώπους το χαρακτηριστικό του ανθεκτικού βράχου που αντέχει τα πάντα για τους δικούς τους λόγους. Όπως για να απαλλαγούν από την υποστήριξή του – ένας βράχος δεν έχει ανάγκη κανέναν, οπότε γλιτώνουν από την έγνοια του. Ένας βράχος επίσης τους δίνει την παρηγορητική ψευδαίσθηση ότι οι άνθρωποι δεν είναι ευάλωτα και ευαίσθητα όντα, αλλά υπάρχουν και οι γενναίοι, οι δυνατοί, αυτοί που νικούν το κακό και βγαίνουν νικητές, αντέχοντας τα πάντα.

Ο άνθρωποι όμως δεν είναι βράχοι. Σίγουρα υπάρχουν κάποιοι πιο ώριμοι, πιο εξασκημένοι, πιο συνετοί, πιο στωικοί, πιο υπομονετικοί, πιο αποτελεσματικοί στη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αυτούς τους ανθρώπους μπορούμε να τους εγκαταλείψουμε, για να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκες και δεν χρειάζονται βοήθεια και υποστήριξη. Όλοι έχουν το δικαίωμα να πονέσουν, να θρηνήσουν, να δυσκολευτούν, να κλονιστούν και άρα να δεχτούν συμπόνια, αγάπη, φροντίδα.

 

Λίγα Λόγια για το βιβλίο

Το βιβλίο «Ξαναστέκομαι στα πόδια μου» αποτελεί έναν οδηγό ανάπτυξης της ψυχικής ανθεκτικότητας. Συγκεκριμένα, περιγράφει πώς οι άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν (ιδανικά από μικρή ηλικία, αν και ποτέ δεν είναι αργά) την ικανότητα να είναι προσαρμοστικοί στις νέες καταστάσεις της ζωής, χωρίς να χάνουν τη «γη κάτω από τα πόδια» τους. Αρχικά θίγονται ορισμένα σημαντικά ζητήματα, όπως είναι η σύγκριση με τους «τέλειους» άλλους, η επίδραση των social media, η νοοτροπία του «γιατί συμβαίνουν όλα σε μένα» και ο φόβος της χαράς. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου  περιγράφεται η έννοια της ψυχικής ανθεκτικότητας μέσα από βήματα αυτό-φροντίδας που αφορούν τον ύπνο, τη διατροφή, την άσκηση, τις σχέσεις, την αυτοεκτίμηση, τη συναισθηματική νοημοσύνη και ορισμένες ακόμα σημαντικές συνήθειες προς κατάκτηση.

Στο τρίτο μέρος αναπτύσσεται η έννοια της κρίσης και η γενική αναμενόμενη συναισθηματική πορεία που ακολουθεί η ανθρώπινη ψυχή, όταν έρχεται αντιμέτωπη με αντιξοότητες. Σε αυτήν την ενότητα αναλύονται ζητήματα όπως η μοιρολατρία, η περίπτωση του ανθρώπου «βράχου» που όλα τα αντέχει, πώς μπορούμε ένα πάθημα να το μετατρέψουμε σε πολύτιμο μάθημα, η σημασία της αυτό-φροντίδας, η θεραπευτική αξία του κλάματος, η συνεισφορά της επαγγελματικής βοήθειας, ενώ παρατίθεται ως παράδειγμα πώς λειτουργούν οι κρίσεις πανικού σε σχέση με τις κρίσεις της ζωής. Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου θίγονται συγκεκριμένες περιπτώσεις κρίσεων: απόλυση, θάνατος, ασθένεια, χωρισμός και το ειδικό θέμα του πώς αντιμετωπίζουν τις κρίσεις τα παιδιά. Δίνονται περιγραφές των αναμενόμενων συναισθημάτων και προτείνονται πρακτικές συμβουλές για τη διαχείριση κάθε μορφής αντιξοότητας.

Η φιλοσοφία του βιβλίου έχει ως κεντρικό πυρήνα ότι χρειάζεται να φροντίζουμε τον εαυτό μας με τρυφερότητα και αγάπη, να υπομένουμε καρτερικά μεν την κρίση, όσο κρατάει, αλλά στο τέλος να μετατρέπουμε την εμπειρία αυτή σε ένα πολύτιμο μάθημα ζωής, που μπορεί να μας αφήσει σοφότερους και ακόμα και με ανώτερη ποιότητα ζωής, αφού θα έχουμε μάθει πια ότι οφείλουμε να δώσουμε στον εαυτό μας περίσσια αγάπη και φροντίδα!

 

 

«Θα συμμετέχει; Θα του αρέσει;»

 

Γράφει η Ελένη Γιαννούση, Παιδαγωγός θεάτρου

Μπερδευτήκαμε και φέτος: ποδόσφαιρο, ρυθμική, παιδική γιόγκα, μουσική, θεατρικό παιχνίδι, εικαστικά, ρομποτική, σκάκι…. Ποια δραστηριότητα να διαλέξουμε για το παιδί μας; Και με ποια κριτήρια; Εκεί όπου είναι καλός/η, για να αναδείξει επιπλέον τις κλίσεις του, ή μήπως το αντίθετο, εκεί που δεν είναι, μπας και το ενισχύσουμε λίγο παραπάνω;

Χωρίς φόβο, με βάση όλα τα παραπάνω, ακολουθώντας λίγο και το ένστικτο, επιλέξτε μαζί μια δραστηριότητα. Γνωρίστε τον άνθρωπο που την εμψυχώνει. Νοιάζεται για τα παιδιά; Αν ναι, το εισιτήριο είναι στα χέρια σας. Προετοιμαστείτε. Η δική σας ανησυχία «θα τα καταφέρει;», «θα του αρέσει;» και ενίοτε η δική σας προκατάληψη, «δε θα συμμετέχει, ξέρω», «θα θέλει τον παλιό του δάσκαλο», κατασκευάζει άρτια τη στάση του παιδιού και το αποτέλεσμα. Ξεκινήστε με εμπιστοσύνη, εξηγήστε στο παιδί τι ωραία ευκαιρία είναι να κάνει π.χ. ζωγραφική, πόσο θα χαρεί η/ο δασκάλα/-ος που θα το έχει στην ομάδα της/του, αναφέρετε τα ωραία πράγματα που θα γνωρίσει, τους καινούργιους φίλους που θα κάνει. Αν το παιδί είναι στα πρώτα του βήματα, αποχωρήστε από την αίθουσα με χαμόγελο και εμπιστοσύνη, ό,τι και να συμβεί είναι διαχειρίσιμο. Κουβεντιάστε έπειτα μαζί, χωρίς απαιτήσεις και γρήγορα συμπεράσματα, με ελεύθερους συνειρμούς, δώστε χρόνο και χώρο να χαθεί ανοιχτά ή σιωπηλά στις σκέψεις του και τα αισθήματά του, όποια και αν είναι.

«Μα αυτό το κάναμε και πέρσι, φέτος θέλουμε κάτι άλλο!» Γιατί; Τι είναι αυτό το κάτι άλλο, το διαφορετικό; Από τι προσπαθούμε να αποδράσουμε και ψάχνουμε το «κάτι άλλο»; Μέσα από μια σταγόνα νερό, μπορούμε να βουτήξουμε στον ωκεανό ολόκληρο, διότι αυτό που διαπραγματευόμαστε δεν είναι το τι, αλλά το πώς! Γιατί πρέπει «να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο!»; Μα δεν πρόκειται για ινδικό φαγητό ή κάποια νέα κολεξιόν. Δεν υπάρχει η τέλεια μέθοδος, το απόλυτα ταιριαστό για τις κλίσεις ή τις αδυναμίες του παιδιού. Δε θα τη βρούμε στο «κάθε χρόνο και κάτι νέο», τη λύση στα προβλήματά μας. Εκεί που το περιβάλλον δίνει χώρο στον καθένα, εκεί που το παιδί εμπνέεται, εκεί που κινητοποιείται, εκεί που χτίζει σταδιακά, βδομάδα τη βδομάδα την -δίχως κριτική- σχέση με τον δάσκαλό του, εκεί αργά και υπομονετικά θα βρει τη θέση του.

«Δεν του/της άρεσε»

Ξέρω, είναι δύσκολο να αποφύγουμε να χωρούμε τα πάντα σε ένα «μ’ αρέσει» ή «δε μ’ αρέσει». Όμως το τι κερδίζουν τα παιδιά από τη δραστηριότητα δε ζυγίζεται μόνο σε μια δήλωση ευχαρίστησης ή μη. Συχνά τα παιδιά μπορεί να ικανοποιηθούν από κάτι τυχαίο ή από ένα μάθημα χωρίς παιδαγωγική στόχευση, είναι όμως αυτό που προσπαθούμε;

«Να είναι με τους προχωρημένους»

Ως δασκάλα θεατρικού παιχνιδιού την ελευθερία στο παιχνίδι αναζητώ αδιάκοπα να εμπνεύσω, στο παιδί που είναι 4 χρονών, την ελευθερία στο παιχνίδι στο παιδί που είναι 14 χρονών, την ελευθερία στο παιχνίδι στον ίδιο μου τον εαυτό. Την ελευθερία – πνευματική, σωματική, φωνητική – πάνω στη σκηνή αναζητά ο ηθοποιός που είναι 84 χρονών. Τόνους του μπλε θα κάνει το παιδί στα 6 του χρόνια, τόνους του μπλε στα 16 του, τόνους του μπλε στο δεύτερο έτος στη σχολή καλών τεχνών. Σουτάκια θα ρίχνουμε στο προαύλιο, σουτάκια και στο μάθημα του μπάσκετ. Όχι βέβαια με την προσδοκία  να γίνει το παιδί ηθοποιός, ζωγράφος, μπασκετμπολίστας, αλλά με στόχο να ενδυναμωθεί, ούτως ώστε, να σουτάρει ελεύθερα στις μπασκέτες της ζωής, πότε χάνοντας, πότε σκοράροντας, πάντοτε όμως στοχεύοντας.

Αν λοιπόν, εμπιστεύεστε, έστω και λίγο, τον φορέα και τον άνθρωπο που εμψυχώνει τη δραστηριότητα του παιδιού σας, δώστε χρόνο. Κόντρα στους γρήγορους και ευκαιριακούς καιρούς, στα ταχύρυθμα σεμινάρια, στο scroll down και στις ημερίδες με βεβαιώσεις. Στη ζωή δε γυρνάει σχεδόν τίποτα αυτοστιγμεί. Δε θα πάμε θεατρικό παιχνίδι και την επόμενη μέρα, ως δια μαγείας, το παιδί από συνεσταλμένο θα γίνει κοινωνικό.

‘Συγκατασκευάστε’ την ομορφιά εκείνο το απόγευμα που έχετε ποδόσφαιρο ή μουσική. Είναι και αυτό μια «τελετή», όπως λέει και η αλεπού στον Μικρό Πρίγκιπα, διότι «Είναι αυτό που κάνει τη μια μέρα να μη μοιάζει με τις άλλες, τη μια ώρα με τις άλλες (…) για αυτό η Πέμπτη είναι μια θαυμάσια μέρα». Δώστε αξία στην Πέμπτη, στο Σάββατο ή στην Τετάρτη και ο κόπος αυτός θα γυρίσει, όχι σήμερα, όχι τώρα, όχι έτσι όπως το απαιτούμε ακριβώς. Αλλά θα γυρίσει…

Λίγα λόγια για την Ελένη Γιαννούση

elenigiannousiΗ Ελένη Γιαννούση είναι νηπιαγωγός, ηθοποιός και παιδαγωγός θεάτρου. Όλο παίζει, παίζει, παίζει! Διαβάζει παραμύθια και ιστορίες στα παιδιά, έπειτα τις κάνει παιχνίδι και ταξίδι, παίζει στο θέατρο, παίζει στο κουκλοθέατρο. Κάνει βόλτες στην πόλη, γελάει δυνατά, πέφτει και ξαναπέφτει, μα καθόλου δε τη νοιάζει, σκαλίζει θέματα κοινωνικά, ψυχολογικά και παιδαγωγικά και όταν μπερδεύεται, τα σκαλίζει κι άλλο, κι άλλο, κι άλλο. Θα την βρεις εύκολα στην «Παραμυθούπολη«, ανάμεσα σε βιβλία και παιδιά.

υ.γ. κάθε βράδυ γράφει στο «μεγάλο της ατάκας βιβλίο», ό,τι ενδιαφέρον ξεστόμισε κάποιο παιδί, μετά το διαβάζει και γελάει πολύ, πάρα πολύ.

Προσοχή στο κενό: υποστηρίζουμε τα παιδιά μας σημαίνει υποστηρίζουμε ο ένας τον άλλο

Απόσπασμα από το βιβλίο Ζήσε τη ζωή σου με τόλμη, της Brené Brown

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο

Πιστεύω ότι είναι σημαντικό σε αυτό το σημείο να κάνουμε μια παύση, για να αναγνωρίσουμε πόση ντροπή μπορεί να προκληθεί, όταν οι γονείς διαφωνούν μεταξύ τους σχετικά με το θέμα των αξιών. Όταν ακούτε συζητήσεις ή διαβάζετε βιβλία και μπλογκ σχετικά με θέματα της ανατροφής των παιδιών τα οποία «σηκώνουν» διαφορετικές απόψεις και/ή προκαλούν διαφωνίες, όπως το πώς και πού πραγματοποιείται η γέννα, η περιτομή, τα εμβόλια, ο ύπνος στο ίδιο κρεβάτι με το μωρό, το τάισμα κτλ., ο ένας κάνει τον άλλο να ντρέπεται και να πληγώνεται. Να πληγώνεται βαθιά. Βλέπεις ανθρώπους (κυρίως μητέρες) να συμπεριφέρονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που προηγουμένως είπα ότι καθορίζει την ντροπή: με χαρακτηρισμούς, προσβολές, εκφοβισμό.

Αυτό που έχω καταλήξει να πιστεύω για τις συμπεριφορές αυτές είναι το εξής: Δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι ενδια­φέρεται για το καλό των παιδιών και παράλληλα να προκαλεί ντροπή σε άλλους γονείς για τις επιλογές που κάνουν. Πρόκειται για συμπεριφορές που η μία ακυρώνει την άλλη, και δημιουργούν μεγάλο αξιακό κενό. Ναι, οι περισσότεροι από εμάς (βάζω και τον εαυτό μου μέσα) έχουμε έντονες απόψεις για καθένα από αυτά τα θέματα, αλλά, αν πραγματικά μας νοιάζει το καλό των παιδιών γενικότερα, καθήκον μας είναι να κάνουμε επιλογές που συνάδουν με τις αξίες μας και να υποστηρίζουμε τους γονείς που κάνουν το ίδιο. Επίσης καθήκον μας είναι να πιστεύουμε και εμείς στη δική μας αξία. Όταν νιώθουμε καλά για τις δικές μας επιλογές και αντιμετωπίζουμε τον κόσμο νιώθοντας άξιοι και όχι ανεπαρκείς, τότε δεν νιώθουμε την ανάγκη να κρίνουμε και να επιτεθούμε τους άλλους.

Είναι εύκολο να προσπαθήσει κανείς να ακυρώσει αυτό το επιχείρημα υπερβάλλοντας και λέγοντας «Πρέπει λοιπόν να αγνοούμε τους γονείς που κακοποιούν τα παιδιά τους;». Η αλήθεια όμως είναι ότι, όταν κάποιος κάνει διαφορετικές επιλογές από εμάς, αυτό δεν συνιστά απαραίτητα και κακοποίηση. Αν υπάρχει πραγματική κακοποίηση, τότε οπωσδήποτε καλέστε την αστυνομία. Ως κοινωνικός λειτουργός που έχει κάνει έναν χρόνο πρακτική άσκηση στην Πρόνοια, δεν μπορώ να δεχτώ να χρησιμοποιούμε λέξεις όπως «κακοποίηση» ή «παραμέληση», για να εκφοβίσουμε ή να υποτιμήσουμε γονείς οι οποίοι απλώς κάνουν πράγματα που εμείς θεωρούμε λανθασμένα, διαφορετικά ή κακά.

Μάλιστα, έχω απαρνηθεί αυτή τη διχοτόμηση καλός/κακός γονιός, απλώς και μόνο επειδή κι εμένα μπορεί κάποιος να με χαρακτηρίσει τη μία καλό γονιό και την άλλη κακό, ανάλογα με την οπτική του και με το πόσο καλά τα πάω κάθε στιγμή. Δεν θεωρώ ότι αυτή η επικριτική ματιά προσφέρει κάτι στη ζωή μας ή στις συζητήσεις που κάνουμε γενικότερα σχετικά με την ανατροφή των παιδιών μας. Όχι μόνο αυτό, αλλά πάντα προμηνύει μια καταιγίδα ντροπής. Για μένα το θέμα της ανατροφής των παιδιών έχει να κάνει με το πόσο ασχολούμαστε πραγματικά με τα παιδιά μας. Τους δίνουμε προσοχή; Σκεφτόμαστε καλά τι επιλογές κάνουμε; Είμαστε ανοιχτοί στο να μάθουμε περισσότερα ή στο να κάνουμε κάποιο λάθος; Έχουμε περιέργεια και διάθεση να κάνουμε ερωτήσεις;

Αυτό που έχω μάθει από τη δουλειά μου είναι ότι υπάρχουν χιλιάδες τρόποι εκεί έξω για να γίνει κανείς ένας θαυμάσιος και αφοσιωμένος γονιός. Μερικοί από αυτούς μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με αυτό που εγώ θεωρώ προσωπικά σωστή ανατροφή. Για παράδειγμα, με τον Στιβ είμαστε πολύ αυστηροί σχετικά με το τι επιτρέπουμε να δούνε τα παιδιά στην τηλεόραση, ιδίως σε θέματα που αφορούν βία. Σκεφτόμαστε για αυτό το θέμα, το συζητάμε και παίρνουμε τις καλύτερες αποφάσεις που μπορούμε. Αντίθετα, έχουμε φίλους που αφήνουν τα παιδιά τους να βλέπουν ταινίες και εκπομπές που εμείς δεν αφήνουμε να δούνε η Έλεν και ο Τσάρλι. Αλλά ξέρετε τι; Κι εκείνοι επίσης το σκέφτονται, το συζητάνε και παίρνουν την καλύτερη δυνατή απόφαση. Απλώς φτάνουν σε διαφορετικά συμπεράσματα από εμάς, και αυτό εγώ οφείλω να το σεβαστώ.

Πρόσφατα βρεθήκαμε στην αντίθετη πλευρά αυτού του ζητήματος, όταν κάποιοι καλοί μας φίλοι φάνηκαν να εκπλήσσονται που αφήνουμε την Έλεν να διαβάσει το βιβλίο The Hunger Games. Πάλι εκείνοι οι γονείς προβληματίζονταν και στη συζήτηση που κάναμε υπήρξε αμοιβαίος σεβασμός και ενσυναίσθηση. Είναι πολύ δύσκολο μερικές φορές να δώσεις «προσοχή στο κενό», όταν θεωρείς βασική αξία το να σέβεσαι τη διαφορετικότητα. Νομίζω ότι το κλειδί είναι να θυμόμαστε ότι, όταν οι άλλοι γονείς παίρνουν διαφορετικές αποφάσεις από τις δικές μας, αυτό από μόνο του δεν αποτελεί απαραίτητα κριτική. Η τόλμη συνίσταται στο να βρίσκεις το δικό σου μονοπάτι και να σέβεσαι ότι η αναζήτηση του σωστού δρόμου μπορεί να είναι διαφορετική για τους άλλους ανθρώπους.

Λίγα Λόγια για το βιβλίο

ΝΟΥΜΕΡΟ 1 ΜΠΕΣΤ ΣΕΛΕΡ ΤΩΝ NEW YORK TIMES

Το να είσαι ευάλωτος δεν είναι αδυναμία. Αντίθετα, στη ζωή μας βρισκόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα, το ρίσκο και τη συναισθηματική έκθεση, κάτι που βέβαια δεν το επιλέγουμε αλλά είναι αναπόφευκτο. Η μόνη μας επιλογή είναι να αποφασίσουμε πόσο θα ασχοληθούμε με αυτό. Όταν περνάμε τη ζωή μας περιμένοντας να γίνουμε τέλειοι ή αλεξίσφαιροι, τελικά καταλήγουμε να θυσιάζουμε σχέσεις και ευκαιρίες, συχνά ανεπανόρθωτα. Πρέπει να μπαίνουμε με θάρρος στην αρένα, όποια κι αν είναι αυτή (μια καινούργια σχέση, μια σημαντική συνάντηση, μια δημιουργική διαδικασία ή μια δύσκολη συζήτηση με την οικογένειά μας) και με προθυμία να ασχολούμαστε μ’ αυτή την καινούργια εμπειρία. Το να είσαι ευάλωτος σημαίνει να τολμάς.

 

Στο βιβλίο αυτό δίνονται απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα:

  • Τι είναι αυτό που μας κάνει να φοβόμαστε να αφήσουμε εκτεθειμένη την ευαίσθητη πλευρά μας;
  • Τι τίμημα πληρώνουμε, όταν κλεινόμαστε στον εαυτό μας και εγκαταλείπουμε τον αγώνα;
  • Πώς μπορούμε να αποδεχτούμε το γεγονός ότι είμαστε τρωτοί, ώστε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε, αγαπάμε, είμαστε γονείς;

 

Σε μια εποχή διαρκούς πίεσης για συμμόρφωση και προσποίηση, το Ζήσε τη ζωή σου με τόλμη προσφέρει μια θελκτική εναλλακτική: άλλαξε τη ζωή σου με το να είσαι απλώς ο εαυτός σου. Βρες το κουράγιο να είσαι ευάλωτος. Τόλμα να διαβάσεις αυτό το βιβλίο.

Chris Guillebeau, συγγραφέας

 

BRENÉ BROWN

ΖΗΣΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΟΥ ΜΕ ΤΟΛΜΗ

Μετάφραση: Καλλιόπη Εμμανουηλίδου

(ISBN: 978-960-566-954-6, σελ.: 384, τιμή: 15,50 €)

 

ΤΙ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΞΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ 

Προβληματίζει τον αναγνώστη και τον βάζει να αναρωτηθεί τι βήματα θα τολμούσε να κάνει στη ζωή του αν δεν την κυβερνούσαν η ντροπή και ο φόβος.
Publishers Weekly

 

Μας βοηθά να δούμε ξεκάθαρα με ποιους τρόπους οι άνθρωποι φορούν πανοπλίες για να ξορκίσουν το γεγονός ότι είναι ευάλωτοι.

The Wall Street Journal

 

Το Ζήσε τη ζωή σου με τόλμη είναι σημαντικό βιβλίο – μια επίκαιρη προειδοποίηση του κινδύνου που ελλοχεύει όταν επιδιώκουμε την ασφάλεια και τον απόλυτο έλεγχο σε όλα. Η Brené Brown μάς προσφέρει έναν πολύτιμο οδηγό που μας δείχνει την ανταμοιβή που απολαμβάνουν όσοι τολμούν και αντέχουν να είναι ευάλωτοι: περισσότερο θάρρος.

Daniel Pink, συγγραφέας

 

Η διορατική και οξυδερκής Brené Brown διερευνά, βασισμένη σε εκτεταμένες έρευνες και στην εμπειρία της, το παράδοξο που χαρακτηρίζει το θάρρος: γινόμαστε πιο δυνατοί όταν αποδεχόμαστε την ευάλωτη φύση μας, τολμάμε περισσότερο όταν παραδεχόμαστε τον φόβο μας. Αυτό το βιβλίο δεν παύει να στριφογυρίζει στον νου μου.

Gretchen Rubin, συγγραφέας

 

Ποια είναι η ουσία του βιβλίου; Έχουμε τη τάση να αντιμετωπίζουμε το γεγονός ότι είμαστε ευάλωτοι ως ένδειξη θάρρους στον άλλο, αλλά ως αδύνατο σημείο όταν πρόκειται για εμάς τους ίδιους. Και μη σας περάσει από το μυαλό ότι είναι βιβλίο μόνο για γυναίκες. Οι άντρες κουβαλάμε το βάρος ότι πρέπει να είμαστε πάντα δυνατοί και πληρώνουμε μεγάλο τίμημα γι’ αυτό. Το Ζήσε τη ζωή σου με τόλμη μπορεί να μας βοηθήσει όλους.

Michael Bungay Stanier, συγγραφέας

~~~ 

Η Brené Brown, Ph.D., LMSW, είναι καθηγήτρια-ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον. Η ομιλία της στο TEDxHouston με θέμα το να τολμάς να είσαι ευάλωτος ήταν μία από τις δημοφιλέστερες στο TED.com, με περισσότερα από 15 εκατομμύρια views. Είναι εξαιρετικά επιτυχημένη συγγραφέας βιβλίων αυτοβοήθειας. Ζει στο Χιούστον με τον σύζυγο και τα δυο παιδιά της.

Για να διαβάσετε περισσότερα www.metaixmio.gr / www.brenebrown.com

Το ξεκίνημα της νέας σχολικής χρονιάς και της μελέτης

Γράφει η Κολαρά Πέπη, MSc Λογοθεραπεύτρια – Ειδική παιδαγωγός | ΑΛΜΑ, Αγωγή Λόγου, Μάθησης και Αυτονομίας

Αγαπητοί γονείς,

Η νέα σχολική χρονιά άρχισε και μαζί με τις γεμάτες τσάντες των παιδιών μας, γέμισαν και οι δικές μας καρδιές και σκέψεις με διάφορα συναισθήματα…

Συγκίνηση για το νέο του ξεκίνημα, αγωνία για το πώς θα τα καταφέρει, περηφάνια για τις πρώτες του σχολικές επιτυχίες, υποσχέσεις για αλλαγές σε πράγματα και καταστάσεις που την προηγούμενη σχολική χρονιά μας ταλαιπώρησαν …

Κι εμείς ως γονείς, παρατηρητές αυτής της φάσης της ζωής των παιδιών μας, προσπαθούμε να ισορροπήσουμε καταστάσεις ανάμεσα σε καθημερινές δικές μας υποχρεώσεις και τις σχολικές απαιτήσεις στο σπίτι. Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο οι συχνές εντάσεις γύρω από τα σχολικά μαθήματα, οι απογοητεύσεις και τα κλάματα! Τι μπορούμε να κάνουμε όμως έτσι ώστε να μπορέσουμε όλοι μαζί, σαν οικογένεια, να λειτουργήσουμε αρμονικά και ήρεμα;

Αγαπητοί γονείς, δε θέλω να σας απογοητεύσω αλλά συνταγές δεν υπάρχουν! Και δεν υπάρχουν απλά και μόνο γιατί κάθε οικογένεια είναι τόσο μοναδική και διαφορετική που εδώ η φράση «one size fits all» δεν ισχύει. Ευτυχώς δηλαδή!

Υπάρχουν όμως κάποιοι παράγοντες που αφορούν όλες τις οικογένειες και που αν τους γνωρίζουμε μπορούμε να υποστηρίξουμε τη σχολική μελέτη στο δικό μας σπίτι καλύτερα. Να ορίσουμε πιο αντικειμενικά τις δικές μας επιθυμίες και προσδοκίες, έτσι ώστε να κάνουμε τις απαραίτητες αναπροσαρμογές στη δική μας οικογένεια.

Καταρχήν, ενώ η διαδικασία μελέτης στο σπίτι φαντάζει σε πρώτη ματιά μια εύκολη υπόθεση, στο βάθος της, είναι μια σύνθετη διαδικασία. Είναι σημαντικό να τονισθεί ο τρισδιάστατος χαρακτήρας της καθώς η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από παράγοντες που αφορούν το σχολείο, τους γονείς και τα παιδιά.

Ας αναλύσουμε  λοιπόν αυτόν τον τρισδιάστατο χαρακτήρα της.

Ξεκινώντας από το σχολείο θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η προσωπικότητα του δασκάλου, ο τρόπος που προσεγγίζει τη μαθησιακή διαδικασία, το πόσο «φορτώνει» τα παιδιά με καθήκοντα, το πως διαχειρίζεται τις σχέσεις ανάμεσα στους συμμαθητές μέσα στην τάξη επηρεάζουν τη σχολική μελέτη στο σπίτι. Καθορίζουν τον τρόπο που το παιδί μας θα μάθει, την αγάπη του και τα κίνητρά του για τη μάθηση, τον ελεύθερο χρόνο του αλλά και τη ματιά του απέναντι στο θεσμό του σχολείου γενικά.

Οι γονείς από την άλλη πλευρά έρχονται, ασυνείδητα, να θυμηθούν τα δικά τους προσωπικά βιώματα ως μαθητές. Να ανατρέξουν στο παρελθόν τους και από μια άλλη θέση πια να επαναλάβουν ή να αποφύγουν παρόμοιες εμπειρίες στα δικά τους παιδιά. Οι δικές τους προσωπικές υποχρεώσεις, το μέγεθος της οικογένειας, ο τρόπος τους να διαχειρίζονται την καθημερινότητα τους συμβάλλουν στην ηρεμία ή όχι της οικογενειακής ατμόσφαιρας, μέσα στην οποία τελούνται και τα σχολικά μαθήματα.

Φτάνοντας στα παιδιά, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι το σχολείο αποτελεί κατ’ αρχήν μια δική τους υποχρέωση. Το γνωστικό τους υπόβαθρο, το μαθησιακό τους στυλ, οι ικανότητες αλλά και οι αδυναμίες τους, το πόσο αυτόνομα είναι – ή αλλιώς τα επιτρέψαμε να είναι- ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τις νέες προκλήσεις και πάνω από όλα τα κίνητρά τους για το σχολείο καθορίζουν και το ρόλο τους ως μαθητές και το πώς διαχειρίζονται τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτόν το ρόλο.

Αφού ο καθένας μας κάνει μια ενδοσκόπηση στα παραπάνω ας θυμόμαστε ότι:

  • Οι πρώτες μέρες, ιδιαίτερα για τους μαθητές της πρώτης τάξης, μπορεί να είναι συγκινησιακά φορτισμένες. Δώστε την ευκαιρία στο παιδί σας αλλά και σε σας να εκφράσετε τα συναισθήματά σας και να τα συζητήσετε μεταξύ σας. Ακούστε το με προσοχή, συζητήστε με άλλους γονείς, δώστε χρόνο στα συναισθήματά σας να βρουν τη θέση τους.
  • Δεχθείτε τον τρόπο που εκτελεί τα καθήκοντα του, ακόμη και αν διαφέρει από το δικό σας τρόπο, αρκεί να είναι αποτελεσματικός. Συζητήστε και προχωρήστε σε κοινές συμφωνίες σε πράγματα που δε λειτουργούν καλά ώστε τα παιδιά να αναλάβουν το βάρος της απόφασής. Κάντε μετά από κάποιο διάστημα την απαραίτητη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της κοινή σας συμφωνίας.
  • Δημιουργήστε στο σπίτι ατμόσφαιρα συναισθηματικής ασφάλειας, ορίζοντας ένα ήσυχο χώρο εργασίας, την ώρα μελέτης που θα πρέπει να είναι οριοθετημένη, την πρόσβαση του στα απαραίτητα (πρόγραμμα, απαραίτητος εξοπλισμός).
  • Οργανώστε έτσι την καθημερινότητα σας ώστε να δημιουργηθεί μια ρουτίνα, καθώς με αυτό τον τρόπο τα παιδιά μπορούν να αυτοπροσδιορίζονται και κατά συνέπεια να αυτονομούνται.
  • Στις συναντήσεις σας με το δάσκαλο δείξτε τον απαραίτητο σεβασμό για το έργο του, παρακολουθήστε τις κοινές συναντήσεις που ο εκπαιδευτικός έχει ορίσει, ενημερωθείτε για την πορεία του παιδιού σας σε προσωπικές συναντήσεις μαζί του και διατυπώστε τυχόν ερωτήματά σας με σαφήνεια και συντομία.
  • Γνωρίστε και συζητήστε όλους τους δασκάλους που έχει το παιδί σας. Σε μαθήματα που δεν έχουν μεγάλη γνωστική επιβάρυνση (γυμναστική, μουσική, καλλιτεχνικά κτλ.), θα μπορέσετε να πάρετε χρήσιμες πληροφορίες για την προσωπικότητα του παιδιού σας και να το γνωρίσετε καλύτερα.
  • Οργανώστε συναντήσεις με τους συμμαθητές του παιδιού σας και τους γονείς τους μέσα στα Σαββατοκύριακα ή τις αργίες. Αυτό βοηθάει τα παιδιά να δένονται περισσότερο μεταξύ τους και το σχολείο αποκτά τον κοινωνικό χαρακτήρα που του αναλογεί.
  • Αναζητήστε έγκαιρα βοήθεια από κάποιον ειδικό σε περίπτωση που κάτι σας προβληματίζει.

Κλείνοντας, εύχομαι όλοι μας ως γονείς να απολαμβάνουμε την κάθε μέρα μαζί με τα παιδιά μας κι όχι απλά να λειτουργούμε διεκπεραιωτικά απέναντι στις ανάγκες τους! Ας μην ξεχνάμε ότι το σχολείο και οι υποχρεώσεις του θα φύγουν κάποια στιγμή από την κοινή μας ζωή. Ας μην επιτρέψουμε λοιπόν, αυτά τα τόσο μοναδικά και πολύτιμα παιδικά χρόνια να γεμίσουν με αρνητικά συναισθήματα που θα στοιχειώσουν τις μετέπειτα σχέσεις τους μαζί μας. Και αυτό γιατί πολύ απλά, παρόλο που θα ακουστεί κοινότυπο,  τα αγαπάμε και θέλουμε το καλύτερο γι’ αυτά!

Λίγα Λόγια για την Κολαρά Πέπη

Η Κολαρά Πέπη, είναι απόφοιτος του Τμήματος Λογοθεραπείας και Ειδικής Αγωγής του Freie University of Berlin και του Humboldt University of Berlin. Επίσης, είναι απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Αγωγής του ΑΠΘ. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές  σπουδές στο Loyola University U.S.A. και ειδικεύτηκε σε θέματα μαθησιακών δυσκολιών και διαταραχών λόγου και ομιλίας σε παιδιά. Συνεργάστηκε ως επιστημονικός συνεργάτης με την Δ΄ Πανεπιστημιακή Κλινική του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, δίδαξε σε Σχολές Γονέων διαφόρων δήμων, συμμετείχε σε συνέδρια όπου παρουσίασε θέματα της ειδικότητάς της κι έχει δημοσιεύσεις σε περιοδικά που αφορούν τον τομέα της. Έχει εργαστεί, για περισσότερα από είκοσι έτη, ως Ειδική Παιδαγωγός σε τμήματα ένταξης νηπιαγωγείου στο δημόσιο τομέα και στον ιδιωτικό τομέα ως επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Αγωγής Λόγου & Μάθησης «ΑΛΜΑ».

 

 

 

 

Bullying… ένα φαινόμενο πιο συχνό από ότι φανταζόμαστε

Γράφει η Ιωάννα Μπλέκα | www.mpleka.gr

Αν και τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα ακούγεται όλο και πιο συχνά,  αν και οργανώνονται εκστρατείες κατά του φαινομένου, οι περισσότεροι ακούγοντας τον όρο bullying, ή σχολικό εκφοβισμό στα ελληνικά, φαντάζονται κάτι εξαιρετικά τραβηγμένο που συμβαίνει κάπου μακριά μας.

Δεν σας κρύβω ότι ο όρος bullying ποτέ δεν μου άρεσε. Ένιωσα κάποια στιγμή ότι γίνεται μόδα και πλέον οποιαδήποτε συμπεριφορά των παιδιών κατονομάζεται έτσι στα πλαίσια της υπερπροστασίας από τους γονείς. Όταν καλούμαι να μιλήσω για το θέμα ποτέ δεν βάζω αυτόν τον όρο στον τίτλο. Συνήθως ξεκινάω να μιλώ για την επιθετικότητα των παιδιών, ένα ένστικτο που έχουμε όλοι μέσα μας και μαθαίνουμε να το τιθασεύουμε με βάση τους κοινωνικούς κανόνες. Οι περισσότερες επιθετικές συμπεριφορές που εκδηλώνουν τα παιδιά στο σχολικό περιβάλλον δεν είναι σχολικός εκφοβισμός. Τα πειράγματα, τα σπρωξίματα, τα μαλλιοτραβήγματα και το ότι πιάνομαι στα χέρια με ένα συμμαθητή μου δεν αποτελούν σχολικό εκφοβισμό. Όλοι μας έτυχε να το κάνουμε ή να μας το κάνουν στα πλαίσια του παιχνιδιού, της διεκδίκησης, της υπεράσπισης, της διαφωνίας, και τόσων άλλων που είναι δύσκολο να λυθούν με λόγια στην παιδική ηλικία.

Σχολικός εκφοβισμός είναι η συστηματική και σκόπιμη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών, με στόχο να προκληθεί πόνος ή αναστάτωση. Η επανάληψη, καθώς και το ότι γίνεται με πρόθεση, είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του. Οι μορφές που παίρνει είναι πολλές: σωματική (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές), λεκτική (κοροϊδία, διακρίσεις, ντροπιαστικά σχόλια), κοινωνική (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα) και ηλεκτρονική (εκβιασμός μέσω Διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο).

Στην πρώτη σχολική ηλικία παρατηρείται περισσότερο η σωματική βία, ενώ όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, η μορφή του σχολικού εκφοβισμού αλλάζει και γίνεται πολύ πιο δύσκολα αντιληπτή. Ένα παιδί που θυματοποιείται στο σχολικό περιβάλλον, σπάνια μιλάει για αυτό. Είτε από φόβο ότι αυτό θα κάνει τα πράγματα χειρότερα, είτε γιατί πιστεύει ότι φταίει το ίδιο για αυτό που του συμβαίνει. Η βιβλιογραφία αναφέρει ότι είναι πιο πιθανό να πέσει θύμα εκφοβισμού ένα παιδί με χαμηλή αυτοπεποίθηση, ευαίσθητο, που τα παίρνει όλα πολύ σοβαρά. Κανένα ανθρώπινο χαρακτηριστικό, κανένα έλλειμμα και κανένα στοιχείο προσωπικότητας όμως δεν θα πρέπει να δικαιολογεί τη βία.

Πολλές φορές τα παιδιά, αν και δεν μιλάνε ανοιχτά για ό,τι τους συμβαίνει, αρχίζουν να εκφράζουν δυσφορία ή να αποφεύγουν χώρους, άτομα ή κάποιες από τις καθημερινές τους συνήθειες. Είναι πάρα πολύ σημαντικό ο γονιός να επικοινωνεί ανοιχτά με το παιδί ώστε να μαθαίνει λεπτομέρειες της καθημερινότητάς του και να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές. Είναι όμως ακόμα πιο σημαντικό να μπορεί να ακούει με προσοχή το παιδί και να πιστεύει το παραμικρό παράπονό του. Αν ο γονιός αμφισβητήσει ό,τι λέει το παιδί, αν το θεωρήσει υπερβολή ή ψέμα, αμέσως το παιδί θα χάσει την εμπιστοσύνη του. Το αποτέλεσμα θα είναι να μην τολμήσει να ξαναπεί τίποτα σε κανένα ή ακόμα χειρότερα να πιστέψει ότι αυτό που του συμβαίνει του αξίζει. Όταν λοιπόν ένα παιδί καταφέρει να εκφράσει αυτό που το προβληματίζει, οφείλουμε να το ενθαρρύνουμε να μας πει περισσότερα, να διερευνήσουμε την κατάσταση, να κοινοποιήσουμε το θέμα στο σχολικό περιβάλλον, να ευαισθητοποιήσουμε και να εκπαιδεύσουμε γονείς και παιδιά γύρω μας για το δικαίωμά τους να ζουν σε έναν κόσμο χωρίς φόβο.

Το να μάθουμε στα παιδιά τα δικαιώματά τους, να λένε όχι, να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, να παίρνουν θέση κ.ά. δεν τα προστατεύει απλά από το μην γίνουν θύματα σχολικού εκφοβισμού. Είναι η απαραίτητη εκπαίδευση ώστε να δρουν προστατευτικά και προς τα υπόλοιπα παιδιά, να παίρνουν θέση ως παρατηρητές του φαινομένου και να  υπερασπίζονται τους αδύναμους. Είναι πολύ σπουδαίο για τα παιδιά κάθε ηλικίας να αισθάνονται την συνυπευθυνότητα, να έχουν το θάρρος να εκφράσουν την άποψή τους, να δημιουργούν δίκτυα αλληλεγγύης, φιλίας και αλληλοϋποστήριξης, και κυρίως να αντιλαμβάνονται πως το να μιλήσουν για τις επιθετικές πράξεις δεν είναι «κάρφωμα», αλλά προστασία για τους άλλους και για τον ίδιο τους τον εαυτό.